frekans nedir

Frekans, belirli bir sürede sabit bir yerden geçen dalgaların (titreşim) sayısını açıklar. Hareketin bir kere tekrarı için geçen zamana ise periyod denir. Yani bir dalganın geçmesi için geçen süre 1/2 saniye ise, frekans saniyede 2’dir. Saatin 1 / 100’ü sürüyorsa, frekans saatte 100’dür. Frekans (f), periyod (T) harfleri ile gösterilir. Frekansın dalga boyu osiloskop yardımı ile ölçülmektedir.

Frekans, 19. Yüzyıl’da  Alman fizikçisi Heinrich Rudolf Hertz’in onuruna adlandırılımştır. Frekans  hertz (Hz) biriminde ölçülür. Hertz ölçümü, Hz olarak kısaltılır, saniye başına geçen dalgaların sayısı dır. Dünya genelinde ülkelerin şebeke frekansları 50 veya 60 Hz olarak değişiklik göstermektedir.  Türkiye’nin şebeke frekansı ise 50 Hz dir. Alternatif akımda örnek vermek  gerekirsek frekans, akımın saniyede yön değiştirdiği hız dır.

Frekans genellikle elektrikli aletlerin çalışmasını tanımlamak için kullanılır. 1 saniye (T) içerisinde elektrik 50 saykıl oluşturur. 100 adet alternans meydana gelir. Aşağıda bazı yaygın frekans aralıkları verilmiştir:

  • Güç hattı frekansı (normalde 50 Hz veya 60 Hz).
  • Normalde 1-20 kilohertz (kHz) taşıyıcı frekansı kullanan değişken frekanslı sürücüler.
  • Ses frekansı: 15 Hz – 20 kHz (insanın işitme aralığı).
  • Radyo frekansı: 30-300 kHz.
  • Düşük frekans: 300 kHz ila 3 megahertz (MHz).
  • Orta frekans: 3-30 MHz.
  • Yüksek frekans: 30-300 MHz.

Frekans birimleri aşağıda küçükten büyüğe göre sıralanmıştır.

1 Hz (Hertz)
1 000 Hz = 1 KHz (Kilohertz)
1 000 000 Hz = 1 000 KHz = 1 MHz (Megahertz)
1 000 000 000 Hz = 1 000 000 KHz = 1 000 MHz = 1 GHz (Gigahertz)

Frekans Çeşitleri

Radyo Frekansı (RF)

Radyo frekansı, iletişim teknolojisi ve kablosuz telekomünikasyon sinyallerinin iletildiği birçok alanda kullanılmaktadır.  Örnek vermek gerekirsek  televizyon, cep telefonları ve radyolar vb. Kullanılan  sinyaller cihazların yayınladığı frekans bandını ifade eder.

Radyo havaya antenler ile havaya yayılan sinyalleri  alır ve ses dalgaları oluşturmak için bunları hoparlördeki mekanik titreşimlere dönüştürerek ses meydana gelir. FM radyo ve televizyonlar,  çok yüksek frekans olan (VHF) bandlarını cep telefonu,  kablosuz LAN, uydu iletişimi ve yayıncılık 3.000–300 megahertz frekans aralığını sahip olan (UHF) bandını kullanmaktadır.

Ses frekansı (db)

Ses, tüm dalgalar gibi bir ortamdan geçen hızlı değişen frekans ve dalga boyu özelliklerine sahiptir. Ses havadan geçtiğinde, atmosferik ortamlarda (deniz) basınç periyodik olarak değişir. Saniyedeki basınç değişimlerinin sayısına ses frekansı denir ve Hertz (Hz) cinsinden ölçülür.

Belirli bir ortamda frekans ne kadar yüksek olursa, o kadar yüksek bir ses algılanır. İnsan kulağının sese verdiği tepki, sesin frekansına bağlıdır. İnsan kulağının 2,500 ila 3,000 Hz civarında tepe tepkisi vardır ve düşük frekanslarda nispeten düşük tepkiye sahiptir.

Işık Frekansı

Işık frekansı size ışığın rengini söyler. Yüksek frekanslı ışık dalgaları spektrumun mavi,  düşük frekanslı ışık dalgaları ise spektrumun kırmızı renkde  dir.

Kırmızı ışık – yani insan gözümüzün kırmızı olarak algıladığı ışık – yaklaşık 420 THz (terahertz) frekansına sahiptir. Bu elektrik alanların ve manyetik alanların her saniyede yaklaşık 420 trilyon kez ileri geri döndüğü anlamına gelir.   Gözlerimiz ışığın frekansını algılar ve beyinlerimiz onu renk olarak yorumlar.

İnsan gözünde gördüğümüzden daha fazla dalga boyu vardır. Bunlar  radyo dalgaları, mikrodalgalar, kızılötesi, ultraviyole, x-ışınları ve gama ışınları dır.

Görünür Işığın Frekans ve Dalga Boyu Değerleri

Renk Dalga boyu aralığı Frekans aralığı
sarı ~ 590–560 nm ~ 510–540 THz
yeşil ~ 560–490 nm ~ 540–610 THz
mavi ~ 490–450 nm ~ 610–670 THz
mor ~ 450–400 nm ~ 670–750 THz

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here