Statik Elektriklenme Nedir

 Statik elektrik, genel anlamda yalıtkan maddelerde aynı sayıda bulunan elektron ve protonların sürtünme etkisi kazanarak elektron kaybetme veya elektron kazanma yoluyla gerçekleşir.

Statik elektriğin bilinen tarihine baktığımızda ise M.Ö 600 yıllarında Thales tarafından kehribarın yünlü bir madde ile sürtünmesi sonucu, bazı cisimleri çektiği ortaya çıkmıştır. O dönem için belki de basit gözüken bu gelişme, bu günün statik elektriklenme konusunun ortaya çıkmasına, insanlar tarafından bilinmesine veya fark edilmesine yol açmıştır.

Elektrik ile ilgili zaman içerisinde artan çalışmalar neticesinde ortaya çıkan diğer bir meselede, iki farklı yükün bulunma meselesidir. Bu sayede insanlar daha önce yapıp farkında olmadıkları küçük meseleleri bir deney durumu haline getirmişlerdir. Birbirine sürten maddelerin küçük parçacıkları çektiklerini gözlemleyerek, elektron kaybı veya elektron kazanma durumlarını gözlemlemişlerdir.

Statik elektrik genel olarak baktığımızda insanoğluna yabancı bir terim değildir. Aksine günlük hayatta karşılaşılan, kimilerinin bu durum hakkında bilgi sahibi olduğu, kimilerinin de farkında olmadığı bir durumdur aslında.

Örneğin; yünlü bir kazağı çıkarırken oluşan elektriklenmeye pek çok insan şahit olmuş veya başına gelmiştir. Burada yün kazakla, sürtünen kısım arasında elektron değişimi meydana gelir ve ortaya bir enerji çıkar, bu enerjiyi de insan kolaylıkla fark eder. Bu duruma daha bir çok örnek verebiliriz. Mesela; bir çocuk parkındaki plastik kaydıraktan kayan çocuğun, yukarıdan aşağıya doğru inerken hafif bir elektriklenme, kıyafetinde çıtırtılar hissetmesi aslında kıyafetin ve plastik malzemenin arasındaki sürtünmeden dolayı açığa çıkan statik elektriklenme olayıdır.

Statik elektriklenme ilgili çok basit bir deney yapacak olursak; masanızda bulunan müsvedde bir kağıdı küçük parçacıklar haline getiriniz, daha sonra elinize bir tarak veya kalem alarak saçınıza kısa bir süreliğine sürttünüz, buradaki işlem sonrasında kullandığınız tarak veya kalem negatif yük ile dolu olacaktır. Siz daha sonra küçük kağıt parçacıklarına yaklaştırdığınızda, bu kağıt parçacıklarını çektiğini göreceksiniz.

Bu küçük deneyi ilkokul yıllarında pek çok insan yapmıştır zaten fakat buradaki önemli olan ve vurgulanmak istenen nokta işte saçınıza sürttüğünüz maddenin negatif yükle dolup, etrafında pozitif yük olan maddeleri çekebilme özelliği kazanmasıdır. Bunu mıknatısların birbirlerini çekmesine de benzetebiliriz.

Bir arkadaşınıza dokunduğunuz da, kapı koluna dokunduğunuz da, kıyafet giyerken, yatağınızda sağa sola dönerken, kaydıraktan kayarken, halı üzerinde yürürken gibi bir çok hayatın içerisindeki olaylar statik elektriklenme ile alakalı durumlardır. Hal böyle olunca insan için önemli bir konumda bulunmaktadır.

Teknolojik imkanların gelişmesiyle birlikte, insanoğlunun kullandığı ürünlerin maliyetleri ucuzladı ve kullanım kolaylıkları da haliyle arttı. Günlük hayatta giydiğimiz sentetik ürünler, sadece insanı topraktan izole etmez, elektrostatik yüklerinde meydana gelmesine neden olur. Bu nedenle giyilen sentetik ürünler insan üzerinde olumsuz etkiler oluşturmaktadır.

İnsan vücudu üzerinde meydana gelen statik elektrik yüküne büyük ölçüde giyilen ürünler ve ortamda bulunan plastik ürünler neden olmaktadır. Statik elektriğin vücuttan en kolay atılma yöntemi ise toprakla zaman geçirmektir.

Teknolojik gelişmeler statik elektrikten yararlanma alanının yelpazesini haliyle genişletmiştir. Endüstriyel alanda bir çok alanda kendini dahil etmeyi, yapılan ürünlerin temel çalışma mantığı prensiplerinde yer almayı başarmıştır.

Baskı teknolojisinde, dokumacılık sanayisinde, haberleşme teknolojisinde, boyama işlemlerinde, otomotiv boyalarında, hava filtrelerinde, sanatta, statik yapıştırmada ve uçak yakıt ikmalleri gibi bir çok farklı alanda hayatı kolaylaştırmak için üretilen ürünlerin imalatı aşamasında veya üretilen ürünlerin çalışma prensiplerinde statik elektriklenme mantığı kendine yer edinmiş bir haldedir. Tüm bu olanlara baktığımızda olumlu veya olumsuz hayatın içerisindedir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here