Ankraj Nedir

Ankraj, tabana belirli bir açıyla açılmış olan deliğe beton enjekte edilmesidir. Yapı elemanlarını betona tutturma amaçlı yapılan bu işlemde uygulanan gerilme kuvveti tabana yayılmaktadır. Ön gerdirme işleminde korozyona karşı korumalı dayanıklı çelik halatlar kullanılmaktadır.

Ankraj kelimesinin kökeni İngilizce anchor kelimesine dayanmaktadır. Anchor kelimesinin Türkçe karşılığı demirlemektir. Saplama olarak da bilinen ankrajlama işlemi, betona tutturma amacıyla yapılan bir işlemdir.

Ankrajlama işleminin amacı kuvveti taşıyıcı eleman alarak zemine iletmektir. Temelde olan bir ankraj, kuvveti kolondan alarak, temele iletir. Çelik elemanların temele bağlanmasın oldukça önemli bir rolü olan ankraj, istinat duvarlarında da kullanılabilir. İstinat duvarında, duvara gelen, toprak vb. yüklerin etkileri üstlenip, bunları ankraj elemanlarına iletir. Böylece ister temelde olsun isterse istinat duvarında olsun, yükü dağıtarak, bulunduğu yere göre temeli veya duvarı kuvvetlendirmiş olur.

Ankraj Çeşitleri Nelerdir?

Ankraj, kullanım amacına göre pasif ankraj ve öngermeli ankraj olmak üzere ikiye ayrılır. Ankraj çeşitlerini inceleyelim.

  1. Pasif Ankraj: Tek başına yük taşıyamayan ankraj çeşididir. Yük taşıyabilmeleri için zeminin ankraja doğru hareket etmesi gerekmektedir.
  2. Öngermeli Ankraj: Genellikle yapıya veya zemin yüzey levhasına çekilerek imal edilen bu ankraj türü pasif ankraja göre daha etkilidir. Büyük hareketleri, maksimum seviyede tolere ederek, etkileri minimum seviyeye indirmektedir. Geçici ankraj ve kalıcı ankraj olmak üzere kendi içerisinde ikiye ayrılır. İnşaat sırasında kullanılan ve kısa süreli katkı sağlayan geçici ankrajın ömrü ortalama 2 yılken, kalıcı ankrajlar ise yapılarak ve kazı alanlarına uzun vadeli olarak katkı sağlarlar. Kalıcı ankrajların ortalama ömrü ise 75 ila 100 yıldır.

Ankraj Nasıl Yapılır?

Ankraj, zemin içine belli bir açıyla açılmış olan deliğe, yüksek dayanımlı ve korozyona karşı korumalı olan özel çelikten yapılmış öngermeli bir halat veya halatlar deneti yerleştirilerek beton enjeksiyonu yapılarak oluşturulan yapısal uygulamadır.

  • Ankraj yapılacak olan alan uygun cihazlarla delinir.
  • Açılan deliğin içerisindeki beton ve toz parçaları temizlenir. Bu aşamada hava sıkılarak daha iyi bir temizleme işlemi sağlanabilir.
  • Temizliği tamamlanan deliğe yapıştırıcı malzeme sıkılır. Ankraj malzemesi yerleştirilerek sabitlemesi yapılır ve yerleştirilen malzemenin mukavemet kazanması beklenir.
  • Ankrajlama işlemi istinat duvarına yapılacak ise bir başlık yapılarak, tüm ankrajların bu başlığa bağlanması sağlanır.
  • Yapılan ankrajın belirli periyotlarda kontrolü sağlanır.

Ankrajın Kullanım Alanları

  • Zayıf zemine dayalı yapılarda kullanılır.
  • Kaymaya meyilli yapıları güçlendirmek için kullanılır.
  • Göçme tehlikesi bulunan yapılarda kullanılır.
  • Bina altlarına yapılan otoparklarda ankraj sistemi kullanılmaktadır.
  • Yükseltilmek istenen barajlarda ankraj kullanılmaktadır.
  • Ankrajın kullanım alanları arasında iskeleye gemi yanaşması sonucu oluşan dalgalardan insanların korunması da yer almaktadır.
  • Ankraj nerelerde kullanılır? Sorusunun bir diğer cevabı da yer altında çalışan işçilerin can güvenliğinin sağlanmasıdır.
  • Yer altı ulaşım araçlarının güzergah yapım aşamalarında da ankraj kullanılmaktadır.

Ankrajın Avantajları

Can ve mal güvenliği açısından hemen hemen her yapıda karşımıza çıkan ankrajın avantajları oldukça fazladır.

  • Kalabalık yerlerde gerçekleştirilmesi planlanan derin kazılarda hem güvenlik hem de ekonomik yönden avantaj sağlar.
  • Ankrajın avantajlarından en önemlisi çalışma yapılan zeminde beklenmeye bir sorun ile karşılaşılırsa alternatif çözümlere olanak sağlamasıdır.
  • Dar alanda yapılan kazılarda zemindeki zedelenmeyi azaltır.
  • Yatay alanda yapılan kazılarda ise çalışma yapılan alanın yakının bulunan bina, yol vb. yapı ve sistemlerin zarar görmesini önler.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here