codec

Codec, video dosyalar ile ilgili bir kavramdır. Video dosyalarının sıkıştırılmasını sağlayan bir yazılım türüdür.

Bugün bir şekilde her birimiz video dosyalar ile işlemler yapmak durumunda kalıyoruz. Elimize aldığımız her video dosyasının da kendisine göre bir codec paketi bulunmaktadır. Bu codec paketleri biz farkında olmadan video eğer bilgisayarımızda yer alıyorsa bilgisayarımızda daha az yer kaplamasını sağlıyor. Kısacası boyutları çok büyük olan video dosyaları ile codec paketleri sayesinde daha kolay işlemler yapabiliyoruz.

Video dosyalarıyla işleri olan kişilerin bu dosyaların belki de en önemli unsurlarından biri olan codec paketleri hakkında az da olsa bilgi sahibi olmasında fayda var. Biz de bu noktada elimizden geldiğince teknik kısma girmeden codec paketlerinin ne olduğundan ve tam olarak ne işe yaradığından bahsetmek istedik. Dilerseniz başlayalım.

Codec Paketleri Nedir?

Codec kelimesi, İngilizce compression (bu kelime Türkçede de kompresör gibi halleriyle geçmiştir ve sıkıştırma anlamına gelir) ve decompression (bu da compression kelimesinin zıddı olarak sıkıştırılmış şeyi açma anlamındadır) kelimelerinin ilk hecelerinin birleşimiyle oluşturulmuş bir kelimedir.

Codec kelimesi, bu anlamıyla bir dosyayı sıkıştırmak ve sonra ihtiyaç duyulduğunda onu açmak gibi bir anlam ihtiva eder. Bilişim dünyasında boyut olarak en yüksek dosyalar video dosyaları olduğu için codecler video dosyalar için uygulanmaktadır.

Video dosyaları, onu kaydeden cihazın kalitesi kadar bir boyuttadır. Ancak bu dosyaların özellikle görüntü kalitesinin en ön planda olduğu alanlarda, mesela bir film çekiminde, bir yerden bir yere transfer edilmesi yer yer çok büyük bir problem olabilir. Hele ki bundan 10 15 sene önce bu kadar yüksek boyutlara sahip taşınabilir diskler olmadan önce bu gerçekten çok ciddi bir sorundur.

İşte bu nedenle bilgisayar teknolojilerinin geliştirilme dönemlerinin en başında video dosyalarının özel algoritma ve yazılım teknikleri ile daha kolay taşınabilmesi için geliştirmeler yapılmaya başlanmıştır. İşte codec bu çalışmaların sonucu olarak ortaya çıkmıştır.

Bir video codec paketi, o videoyu sıkıştırmaya ve açmaya yarayan bir elektronik devre veya yazılımdır. Bu codec bileşeni sayesinde sıkıştırılmamış bir video sıkıştırılabilir veya tam tersi sıkıştırılmış bir videonun bileşeni açılabilir.

Codec Uygulamaları

Codecler geliştirildiği tarihten bugüne video ile içli dışlı olan tüm işlerde yoğun bir şekilde kullanılan bir teknolojidir.

Hem DVD hem video CD çalarlar ve bu şekilde videoları kaydedici cihazlarda, video yayın sistemleri ve televizyonlarda, elimizin altında her gün kullandığımız bilgisayarlarımızda, internetten video iletme durumları söz konusu olduğunda bant genişliği gibi sebeplerden ötürü bunu yapmanın nispeten zor olduğu yerlerin tamamı için video codec bileşenleri kullanılmaktadır.

Bu işi çok teknik düzeyde yapan bir yayın mühendisi değilseniz sizin doğrudan codeclerle bir işiniz olmaz. Ancak video formatları da bu codeclere göre belirlenmektedir.

Bugün en çok yapılan video dönüştürme işlemleri de bu codec bileşenleri göz önünde bulundurularak gerçekleştirilmektedir. https://www.movavi.com/tr/support/how-to/mkv-mp4-cevirme.html gibi bir araç ile MKV formatındaki bir videoyu MP4’e dönüştürmek o video dosyanın codec bileşenine müdahale etmeyi gerektirmektedir.

Codec Türleri

Bu codec bileşenlerinin her biri video dosyası için farklı özellikler uygulayan türleri mevcuttur. Şimdi en çok kullanılan yaygın codec bileşenlerinin bazılarından özellikleriyle birlikte bahsedelim.

MPEG

MPEG, en yaygın kullanılan codec bileşenidir diyebiliriz. MPEG, Moving Picture Experts Group kelimelerinin kısaltılmış haliyle isimlendirilen bir codec bileşenidir.

MPEG codec standardının farklı katmanları vardır. MPEG-1 ve MPEG-2 standartları çok iyi performanslar görülmeyen codec standartlarıyken ses dosyaları için kullanılan MPEG 3’ncü katman codec çeşidi aynı zamanda MP3 olarak da bilinir ve tüm dünyada çığır açan bir codec bileşeni olma başarısı göstermiştir.

MPEG-4 de yine MP3 gibi çok yüksek standart getirmiş ve bir video dosyasının içinde yüksek kalitede hem ses hem de görüntü barındırmaya imkan sağlamıştır.

H.264

HD yani high definition (yüksek kalite) video dosyaları için en iyi standart denilebilir. H.264 bugün yüksek kalitede sıkıştırma sunduğu için MPEG-4’ten daha yaygın kullanılmaktadır diyebiliriz.

Gerek web videoları gerekse de Blu-ray diskler H.264 codec paketini kullanmaktadır.

XVID/DivX

DivX, ticari amaçla üretilmiş ve sadece bir video oynatıcı için kullanılan bir codec bileşeniyken onun alternatifi XVID codec paketi olmuştur.

DivX bileşeni görsel kaliteyi XVID’e göre nispeten daha iyi derecede korumakta iken DivX de kendi alanında çok iyi sonuçlar gösteren bir codec bileşeni olarak düşünülebilir.

WMV

Bir diğer çok bilinen ve kullanılan codec bileşeni ise WMV, yani Windows Media Video olarak adlandırılan codec bileşenidir.

Adından da anlaşılacağı üzere Windows tarafından geliştirilen bir codec bileşeni olan WMV codec paketi, ilk geliştirildiğinde internete yüklenecek video dosyaları için geliştirilmiş bir paketti. Ancak pratik kullanımı ve sunduğu yüksek verim sayesinde zaman içerisinde çok yaygın bir hal alan bir video codec paketi olmayı başarmıştır.

WMV codeci son yıllardaki yeni standardı olan WMV 9 ile MPEG 2’den 3 kat MPEG 4’ten ise 2 kat daha iyi bir sıkıştırma performansı gösteriyor denilebilir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here