direnç nedir

Genel olarak, “direnç” kelimesinin tanımı, bir şeyi yapmaya çalışırken nesneye karşı direnen gücü tanımlamak için kullanılır. Direnç neredeyse herhangi bir elektronik devrenin vazgeçilmez bir parçasıdır.

Peki elektrikde direnç nedir? Bir elektrik devresindeki akıma karşı (elektron akışına) zorluk gösteren devre elemanıdır. Direnç ohm olarak ölçülür, ve  Elektrik enerjisini ısı enerjisine dönüştürerek harcamaktadır.

Direncin birimi Alman fizikçi Georg Simon Ohm’un adını taşıyan ohm, sembolü ( Ω , Omega)’ dır. Elektronik denklemlerde R harfi ile gösterilir ve  Ohm kanunu kullanılarak çözülür.  Direncin değeri, ölçü aletlerinin (Multimetre-Avometre) Ohm kademesinde ölçülür. Direnç elemanının direnç değeri genellikle sıcaklık, malzeme, uzunluk ve kesit alanına göre değişiklik göstermektedir.

Direnç’in katları aşağıda büyükten küçüğe göre sıralanmıştır.

  • Nanoohm (nΩ) 1012
  • Mikroohm (µΩ) 1.000.000.000
  • Miliohm (mΩ) 1.000.000
  • Ohm (Ω) 1.000
  • Kiloohm (kΩ) 1
  • Megaohm (MΩ) 103
  • Gigaohm (GΩ) 106

 

Sabit ve Değişken Direnç Tipleri

Sabit dirençler: Elektronik devrelerin, tasarım aşamasında değerleri önceden belirlenen dirençler dir. Adından da bahsedildiği gibi sabit bir değere sahip olan ve değerleri hiçbir zaman değiştirilemez. Sabit direnç devrelere kolayca bağlanabildiği gibi  diğer taraftan, daha az kararlıdırlar ve sıcaklık katsayısı çok yüksektir. Dirençlerin seri veya paralel bağlanması devrede direnç miktarını değiştirmeye yardımcı olur ve akımı kontrol eder.

Değişken (Ayarlı) dirençler:

değişken dirençBu dirençler, devreye bağlandıktan sonra üzerlerinde bulunan kadran, düğme ve vida yardımı ile istenilen direnç değerine manuel olarak ayarlanabilen direnç tipi dir.  Bu sayede devreden akan akım miktarını istenilen değerde kontrol ederek, kontrollü bir devre oluşturmanıza olanak sağlar. Birçok elektrikli cihazda örneğin: müzik aletlerinde tonu, bası ve sesi kontrol etmek eski bilgisayarlarda, monitörlerin renk veya konumlandırma ile karartma veya anahtarlama lambaları için kullanılmaktadır.

Sabit direnç  tipleri

Karbon bileşimli direnç:

karbon bilişimli dirençElektrik ve elektronikte en çok kullanılan direnç çeşittir. Karbon bileşimi dirençler, karbon granüllerinin daha sonra küçük bir çubuk haline getirilmiş bir bağlayıcı ile karıştırılmasıyla oluşturulur.

Dirençler ayrıca, sıcaklık veya yaşın bir sonucu olarak dirençteki büyük ve düzensiz geri dönüşümsüz değişikliklerden de muzdariptir. Buna ek olarak, karbon ve bağlayıcı maddenin granül yapısı, akım akarken yüksek düzeyde gürültü oluşmasına yol açar.

Karbon filmli direnç:

karbon film dirençTransistör teknolojisinin ilk günlerinde güç seviyeleri düşük olma eğilimindeyken ortaya çıktı. Karbon filmli direnç, Karbon filmi rezistansı, bir hidrokarbonun seramik bir astarın üzerine “parçalanması” ile oluşturulur. Elde edilen biriktirilmiş film, filme bir sarmal kesilerek direnç ayarlandı.

Direncin değeri, filmin kalınlığı ve içindeki karbon veya metal miktarı ile belirlenir.  Bu, bu dirençleri oldukça endüktif hale getirmiş ve birçok RF uygulaması için çok az kullanılmasını sağlamıştır. Celcius derecesinde milyonda -100 ila -900 parça arasında bir sıcaklık katsayısı sergilediler. Karbon filmi, uygun bir epoksi kaplama veya seramik bir tüp ile korunur.

 Film dirençlerinin bir dezavantajı, film çok ince olduğundan büyük miktardaki  güçlere dayanamamalarıdır.  Aşırı yükler, direnç içinde “sıcak noktalar” oluşturarak, değerini kalıcı olarak değiştirerek filme zarar verebilir.

Metal oksit filmi direnç:

metal oksit dirençBu tip direnç şimdilerde en yaygın kullanılan direnç tipidir. Bir karbon filmi kullanmak yerine, bu direnç tipi bir seramik çubuk üzerinde biriken bir metal oksit filmi kullanır. Karbon filmde olduğu gibi, direnç filmdeki bir helis oyuğu kesilerek ayarlanabilir. Yine film, uygun bir epoksi kaplama kullanılarak korunmaktadır. Bu tip bir direnç, her santigrat derecesinde milyonda yaklaşık + veya – 15 parça sıcaklık katsayısına sahiptir ve karbon bazlı dirençlerden çok daha üstün bir performans sağlar.

Metal Film Direnç:

metal film dirençKarbon film dirençleri gibi yapılarda aynıdır, ancak asıl fark, metal (veya metal oksitler, Nikel Krom veya metal ve cam karışımı olan ve dirençli film olarak kullanılan metal karışımı) olmasıdır. karbon yerine. Metal film dirençler kullanımda çok küçük, ucuz ve güvenilirdir. Sıcaklık katsayıları çok düşük (± 2 ppm / ° C) ve kararlılık ve düşük gürültü seviyesinin önemli olduğu yerlerde kullanılır.

Kalın Film(cermet) Direnç: Bu tür dirençler tel sargılı dirençlere benzer. Bir devre güç değeri belirtilen değerden daha yüksek olduğunda, devreyi keser veya açar. Bu yüzden Fusible dirençleri denir. Sigortalı geri kazanımlar çift işleri yapar, akımı sigorta olarak kullanılabileceği gibi sınırlandırırlar.

TV Setlerinde, Amplifikatörlerde ve diğer pahalı elektronik devrelerde yaygın olarak kullanılırlar. Genel olarak, erimiş dirençlerin ohmik değeri 10 Ohm’dan daha azdır.

Değişken (Ayarlı) direnç Tipleri

Potansiyometre:

potansiyometre1 Devredeki voltaj seviyesini kontrol etmek için kullanılan üç terminalli bir devre elemanı dır. İki harici terminal arasındaki direnç sabittir, üçüncü terminal ise değişken dir. Direnç değeri, üzerinde bulunan kontrol mili döndürülerek değiştirilebilir. Potansiyometre ile ilgili daha detaylı bilgi isterseniz potansiyometre nedir?  yazımızı okuyabilirsiniz.

Reosta:

reostaReostalar , mevcut sınırlama amacı için elle veya elle çalıştırma ile kullanılan iki veya üç terminal cihazıdır. Reostalar ayrıca kesikli dirençler veya değişken tel sargılı dirençler olarak da bilinir .

Dirençlerin Uygulama Alanları

Sabit ve Değişken dirençler genellikle aşağıdaki uygulama ve amaçlar için kullanılır.

  • Akım kontrolü yaparak akımı sınırlamak için kullanılır.
  • Elektrik enerjisini ısı enerjisine dönüştürmek için
  • Amper metrelerde şant olarak
  • Voltmetre de çarpan olarak
  • Sıcaklığı kontrol etmek
  • RC, RL ve RLC filtrelerinde kesme
  • Gerilim veya Düşüşü kontrol etmek için
  • Isıtıcı, ütü, daldırma çubuğu vb. Elektrikli ev cihazlarında.
  • Elektronik endüstrisinde yaygın olarak kullanılır.
  • Dirençler vericilerde, modülatörlerde ve demodülatörlerde kullanılır.
  • Tıbbi aletlerde kullanılır.
  • Enstrümantasyon uygulamalarında kullanılır.
  • Direnç voltaj regülatörlerinde kullanılır.
  • Geri beslemeli yükselteçlerde kullanılır.
  • Koruma amaçlı, örneğin Kaynaştırılabilir Dirençler
  • Laboratuvarlarda
  • Devrenin besleme gerilimini bölüp küçülterek diğer elemanların çalışmasını sağlamak,
  • Op-Amp’lerin kazancı kontrol etmesi için geri bildirim .

Bilinmesi Gerekenler : Farklı direnç tiplerinin karakteristikleri hem AC hem de DC’de aynıdır, ancak AC DC Direnci arasında bir fark vardır .

Sonuç

Farklı direnç tiplerinin karakteristikleri hem AC hem de DC’de aynıdır, ancak AC DC Direnci arasında bir fark vardır. Dirençler göründüğü kadar basit, fakat uygulamaları sonsuzdur, hatta bir DAC (Dijital – analog dönüştürücü) oluşturabilirsiniz, ancak yalnızca direnç (R2R) yöntemini kullanarak yapabilirsiniz. Basit bir Op-amp kazanç devresi veya karmaşık bir anahtarlama devresi olsun. Direnç hayati bir rol oynar.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here