Elektrik Enerjisinin Taşınması ve Dağıtımı

Günümüzde evlerimizde, iş yerlerimizde ve gittiğimiz her yerde tek bir hareketler kullanabildiğimiz elektriğin, bizlere nasıl ulaştığını hiç düşündünüz mü? Bu yazımızda hepimizin kolaylıkla erişebildiği elektriğin taşıma ve dağıtımının nasıl olduğundan bahsedeceğiz.

Elektrik kaynağı sistemi, üç farklı şekilde incelenebilir. Kuşak oluşur, bir tür transformatörler aracılığıyla; kimyasal, mekanik, termik enerji, elektrik enerjisi haline dönüşür.

Elektrik santralleri gerekli olan enerjiyi üretir. Elektrik santralleri, tüketim noktalarına uzaktır. Bu yüzden üretilen enerjinin taşınması gerekir, santrallerin alternatörleri genellikle 6 Kv ile 18 Kv arasında bir voltajda elektrik enerjisi üretir.

Elektrik Enerjisinin Taşınması

Elektrik santrallerinin, tüketim noktalarına uzak olduğundan bahsetmiştik, bu yüzden bir taşıyıcıya ihtiyaç vardır. Bu taşıyıcı elektrik hatlarıdır, elektrik hatları; 220 Kv ila 400 Kv arasında yüksek gerilimi ( KV ), üretilen yerlerden, tüketim merkezlerine taşıyabilir.

Dağıtım; enerjinin yüksek gerilim iletim hatlarından müşterilere veya son tüketicilere ulaşmasını mümkün kılan sistemdir.

Transformatör merkezleri ve trafo merkezleri; dağıtım trafo merkezleri ve dönüşüm merkezleri aracılığıyla nihai tüketiciler için, iletim hatlarındaki yüksek gerilimi ( YG ), alçak gerilime ( AG ), 400 V veya 230V’a düşürmektedir.

Elektrik dağıtım işlemi havadan dağıtım veya yer altı ağlarıyla dağıtım olmak üzere ikiye ayrılır. Her iki dağıtım şeklinde de elektrik üretildikten sonra voltajın yükseldiğini, elektrik iletim şebekesi ile şehirlere götürüldüğünü görebiliriz.

Elektrik Enerjisi Neden Yüksek Gerilimde Taşınır?

Elektrik enerjisinin 6Kv’da üretilir ve yüksek gerilimde ( 220 – 400 Kv ) taşınması için yükseltilir. Bunun nedeni; kabloların içinden geçtiği bölümün olabildiğinde küçük olması, bu şekilde olması maliyetleri de düşürür.

Elektrik enerjisinin formülü:

Enerji = Güç x Zaman

Zaman: Taşınacak gücü etkileyecek olan kabloların kesitini hiç etkilemeyecek bir faktördür.

İhtiyacımız olan şey, üretilen bir noktadan, tüketilen noktaya kadar belirli bir güç üretmek ve bunu taşımaktır.

Güç = Gerilim x Yoğunluk

Bahsetmiş olduğumuz yoğunluğun azaltılmasıyla ve maliyetin düşürülmesi için tam olarak bu formülden yola çıkmamız gerekiyor. Gerilim ile yoğunluk ters orantılıdır, bu formülde yer alan gerilimi yükseltirsek, yoğunluğun azaldığını gözlemleyebiliriz.

Kısacası; Daha Yüksek Gerilim à Düşük Yoğunluk à Düşük İletken Bölümü à Daha Düşük İletim Hatları Maliyeti

Enerjiyi taşımak için binler kilometre kabloya ihtiyaç olduğunu, dolayısıyla bu noktada çok büyük tasarruf gerektiğini unutmayalım.

Yüksek gerilim hattında taşınmasına rağmen, mantıklı olarak evlere ulaşmadan önce voltajı düşürmemiz gerekmektedir. Yüksek gelen bu gerilim kademi olarak transformatörler ( trafo ) tarafından düşürülerek, son kullanıcının kullanacağı 230 V veya 400 V ‘a kadar düşürülür. Böylece elektrik insanlar için tehlikeli olmayacak ve kullanılabilir hale gelecektir.

Elektrik Trafo Merkezleri

Şehirlere ulaşmadan önce voltajı düşüren bu trafolara Elektrik Trafo Merkezleri denir ve bu merkezler ara veya direkt dağıtım şeklinde çalışabilir.

Elektrik trafo merkezlerinin görevi; voltajı 230 V ( evlerde), 400 V veya daha yüksek ( endüstride ) ulaşana kadar düşürmek ve doğrudan kullandırabilmektir.

Mantıksal olarak, 400.000 Volt, bir anda 230 V düşürülemez, bu yüzden üretim noktalarından, kullanım noktalarına yaklaştıkça yavaş yavaş düşürmek daha iyidir. Şehirlere ulaşmadan önce farklı ara elektrik trafolarına rastlamamızın nedeni budur.

Normal 230 V veya 400 V dışında gerilime ihtiyaç duyan bazı büyük ve orta ölçekli endüstri türleri de vardır, bu nedenle ara trafo merkezlerine ihtiyaç duyulur. Bu tip bölgeler; genellikle trafo merkezi yerine “ Dönüşüm Merkezi “ olarak adlandırılan, kendi trafo merkezlerine sahiptirler.

Dağıtım merkezleri; evlerde veya küçük ölçekli sanayide kullanım için doğrudan 230 V veya 400 V’ a düşürmektedir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here