elektriksel riskler

İşyerlerinde ve evlerde bulunan elektrik gücü ve elektrik akımının voltajı veya gerilimi, bir kişinin elektrik çarpmasıyla ciddi yanıklara ve hatta ölüme neden olabileceği gibi aynı zamanda yangın çıkmasına neden olacak kadar yeterli enerjiye sahiptir.

Hepimizin günlük hayatında yaptığı ve basit bir işlem gibi gözükse de; lambayı fişten çekmeden bir ampulü değiştirmek bile tehlikeli olabilir.

Bu nedenle elektriksel riskleri, bunların nasıl önleneceğini, türlerini, etkilerini ve bir kaza durumunda ne yapılacağını bilmek önemlidir.

Elektrik Riskleri Nedir?

Elektrik riskleri, elektrik kullanımından kaynaklanan tüm risklerdir. Elektrik riski ne demek? Olarak sözlüğe baktığımızda ise; risk kelimesi: “ Bir talihsizlik veya talihsizlik, birinin veya bir şeyin zarar görme veya zarar görme olasılığı. “

Bu tanıma göre elektrik riski ne demek? “ Elektrik kullanımından dolayı bir kişinin veya bir şeyin yaralanma veya zarar görme ihtimali “

Elektrik, her zaman yeryüzüne ( araziye, toprağa ) giden bir yol arar. İnsan bu yola çıkarsa, kendisini öldürebilecek şok ile karşılaşır.

Elektrik Neden Bu Kadar Tehlikeli?

Hepimizin günlük hayatta; fark etmesek de, elektrik ile mutlaka bir teması olmaktadır. Günlük hayatımızda bu kadar ilişki içerisinde olduğumuz elektrik neden bu kadar tehlikeli? Hiç düşündünüz mü?

  • Elektrik, insan duyuları tarafından algılanamaz.
  • Kokusu yoktur, sadece kısa devre olduğunda bir koku alırız.
  • Gözle tespit edilemez.
  • Tadı alınamaz, sesi duyulamaz.

Elektrik, düzgün bir şekilde yalıtılmadığında, temas olursa ölüme sebebiyet verir. Bu temasta; insan vücudu, farklı potansiyellere sahip iki nokta arasında bir devre görevi görür. Fizyolojik etkilere neden olan gerilim değil, insan vücudundan geçen akımdır.

Elektrik Tehlikeleri Nasıl Önlenir?

Eğer elektrik ile ilgili bir şey yapmak zorundaysanız, hatırlamanız gereken ve altın kural sırasıyla şöyledir. 5 altın kuralda sıra çok önemlidir. Elektrik tehlikeleri nasıl önlenir? Maddeler halinde inceleyelim.

  1. Tüm voltaj kaynaklarını açın. Yapılması gerekeni bir örnekle tarif edecek olursak; evlerde devre kesiciyi keserek, voltaj kaynağı kesilmelidir.
  2. Kesme cihazlarını kilitleyin. Bu nedenle, teknik arıza, insan hatası veya öngörülemeyen nedenlerden dolayı ayırıcıların, anahtarların vb. zamansız kapanması engellenmiş olur.
  3. Bir ölçüm cihazı kullanarak voltajın olmadığını kontrol edin ( örneğin fluke ölçüm cihazı ) .
  4. Elektriğin direkt toprağa gitmek isteyeceğini yazımızın içerisinde belirtmiştik. Bu maddede biz o yoldan çekiliyoruz ve tüm olası voltaj kaynaklarını topraklıyoruz.
  5. Çalışma alanını sınırlandırın ve işaretleyin. Dışarıdan müdahale olasılığı bulunan üçüncü şahıslar için gerekli güvenlik önlemleri alınmalı, panolara gerekli bilgilendirme asılmalı ve güvenlik işaretlerini konulmalı.

Elektrik Tesisatıyla İlgili Alınması Gereken Önlemler

Yapılmak istenilen bir elektrik tesisatında elektriksel riskleri en az indirmek için yapılması gereken bazı şeyler vardır.

  • Ekipman ve tesislerinin tüm yapılarını topraklama
  • Kısa devre durumunda korunma amaçlı sigorta cihazının montajı
  • Aşırı yük kesme cihazları kullanılmalı. Örneği Manyetotermik anahtar
  • Komut tesisatlarında emniyet gerilimi ( 24 Volt )
  • Ekipman ve tesislerin çift elektrik yalıtımı
  • Diferansiyel Koruma

Elektrik Kazalarının En Yaygın 4 Nedeni

  1. Arızalı kişisel koruyucu ekipman, uygun şekilde yalıtılmamış kablo veya tellerle veya elektrik iletkenleriyle temas.
  2. Elektrik yüklü bir cihaza gerekli ekipmanlara sahip olmadan, kuru ellerle dokunmak.
  3. Güvenlik prosedürlerine uyulmaması, hatalı kişisel koruyucu ekipman kullanımı
  4. Elektrik yüklü bir cihaza ıslak ellerle dokunmak.

Elektrik her zaman toprağa ulaşmak için bir yol arar. Elektrik kazasının kökeninde yatan sebep genelde yalıtım arızasıdır. Gerekli yalıtımların yapılmaması durumunda, elektrik toprağa, insan aracılığıyla geçerek deşarj olur.

Elektrik Kazası Durumunda Ne Yapılmalı?

Gerekli önlemler alınmayarak, elektrik kazası yaşanması durumunda ne yapılmalı? İnceleyelim.

  • Kurbana dokunmayın.
  • Derhal profesyonel yardım çağırın.
  • Risk almadan eğer yapabilmeniz mümkünse elektrik kaynağını kapatın.
  • Elektrik kaynağını risk almadan kapatamıyorsanız, elektriğe tutulmuş kişiyi, kuru bir çubuk veya elektrik iletkenliği olmayan bir nesneyle uzaklaştırın. Bu cisimlerden biri yoksa asla doğrudan dokunmayın.

Not: Elektrik kazası durumunda ilk müdahaleler çok önemlidir. Eğer elektriğe tutulan bir kişi yüksek bir yerdeyse ve belirtilen yöntemlerden biriyle elektriği kesebiliyorsanız, o kişinin düşme riski olduğunu unutmayın, bu gibi durumlarda; düşmenin şiddetini; birkaç kişinin tuttuğu şilte, tuval veya battaniyeleri gergin tutarak azaltın.

  • Mağdur kişiyi güç kaynağından ayrıldıktan sonra; şok tedavisi uygulayın ve yardım gelene kadar hafifçe üstüne örtün.
  • Nefes almayı bıraktıysa, suni teneffüs yapın.
  • Kalp durması durumunda, kardiyopulmoner resüsitasyon ( kalp masajı ) uygulayın ve elektriğin neden olduğu yanıkları temiz ve kuru bir bezle kapatın.

Elektrik Yangınlarında Yapılması Gerekenler

Olası bir elektrik nedeniyle çıkan yangınlarda yapılması gerekenler şunlardır:

  • İtfaiyeye haber verin.
  • Yanan nesneye dokunmayın.
  • Elektriğin neden olduğu ateşi su ile söndürmeye kalkışmayın.
  • Küçük yangınları söndürmek için yangın tüpü kullanın, eğer yangınla mücadele konusunda bilgili ve yetkili değilseniz, alanı terk edin ve profesyonellerin gelmesini bekleyin.

Elektriksel Tehlikenin Bağlı Olduğu Faktörler Nelerdir?

Bir şokun şiddeti; vücuttan geçen akım miktarına, akımın vücutta izlediği yol ve vücudunuz akımla temas halinde olduğu süre ile ölçülür. İnsan vücudu, içerdiği su nedeniyle çok iyi bir elektrik iletkenidir.

Elektriksel tehlikenin bağlı faktörler şunlardır:

  • Bireyin akım geçişine karşı elektriksel direnci: İnsanın kuru cildi, elektrik akımının geçişine karşı direnç sunar. Ancak nemli bir cilde sağlı insanın elektriksel direnci neredeyse tamamen yoktur.
  • Vücuttaki mevcut yol: Vücutta dolaşan elektrik akımı hayati organları ( beyin, kalp, akciğerler, böbrekler vb.) etkileyerek ölümcül sonuçlar doğurabilir.
  • Akım voltajı: voltaj ne kadar yüksekse, kuvvet o kadar büyük olur ve bu insanlar için daha büyük tehlikedir.
  • Temas süresi: Temas süresi ne kadar uzun olursa, vücuttan o kadar fazla akım geçer ve hasar o kadar şiddetli olur.
  • Akım yoğunluğu: insan vücudu yalnızca küçük miktarlarda elektrik akımına dayanabilir.

Elektrik Akımının Etkileri Nelerdir?

Maruz kalınan elektrik akımının şiddetine göre bazı etkileri vardır. Bu etkiler şunlardır:

  • 1 ila 3 miliamper arasındaki akımlara, ufak akımlar olduğu için teması sürdürme tehlikesi yoktur.
  • 8 miliamperlik akım değerine maruz kalan bir kişide; rahatsız edici karıncalanma, ağrısız gibi etkiler oluşur. Kişi kas kontrolünü kaybetmediği için iletkeni bırakabilir.
  • 10 miliamperden büyük değerlerdeki akım geçişi; insan vücudunda ellerde ve kollarda kasılma, ağrılık şok etkisine neden olur. Kas kontrolü kaybedilmeden yanıklar oluşabilir. 15 ila 20 milamper arasında etkiler kötüleşir.
  • 25 ila 30 miliamper arasında değerler için; tetanizasyon, göğüs kaslarının etkilenmesi sonucu boğulma gibi olaylara neden olur.

Tüm bu değerlerler elektrik akımının belli sürelerde oluşturduğu etkileridir. Daha önce de ilettiğimiz gibi; elektrik akımının izlediği yol, temas ettiği yer gibi etkenlere ek olarak maruz kalma süresi ne kadar uzun olursa hasar da o kadar ciddi olacaktır.

Elektrik Tehlikelerinin Türleri

Elektrik akımının insana olan etkilerinden bahsettik. Bir de farklı elektrik türlerinin neden olduğu tehlikeleri inceleyelim:

  • İletkenler veya devrenin parçalarıyla doğrudan temas halinde olunması sonucu, elektrik akımı vücudumuzdan direkt geçtiğinde; beyin ve kaslar arasındaki normal elektrik sinyallerine müdahale edebilir. Bunun sonucunda; kalp düzgün şekilde atmayı durdurabilir, solunum durabilir veya kaslar spazm olabilir.
  • Bir elektrik arkının ürettiği ısıdan kaynaklanan yanıkları oluşabilir. Elektrik arkının parlaması ile ısınma veya tutuşma ateşine giren malzemelerin alevi dahil olmak üzere termal yanıklara neden olabilir. Şok alımından kaynaklı temas yanıkları iç dokuları yakabilir, cildin dışında küçük lezyonlar bırakabilir.
  • Elektrik arkından yayılan ultraviyole ( UV ) ve kızılötesi ( IR ) radyasyon da göz hasarına neden olabilir.
  • Bir elektrik arkının patlaması sonucu potansiyel bir basınç dalgası içerebilir. Bu dalga fiziksel yaralanma, akciğerlerin çökmesi veya işitme duyusuna zarar verebilir.
  • Kas kasılmaları veya irkilme tepkisi sonucu, bir kişi merdivenden veya iskeleden düşebilir, düşme sonucu ciddi yaralanmalar olabilir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here