Güç Kaynağı

Güç kaynağı, kaynaktan gelen gücü doğru formata ve voltaja dönüştürmek için çalışan elektronik bileşendir. Güç kaynağı terimini elektrik kaynağı terimiyle karıştırmamak gerekir. Elektrik kaynağı, priz, pil veya jeneratör olabilir. Fakat güç kaynağı, elektrik kaynağından gelen gücü doğru formata çevirip elektronik cihazlara veren önemli bir malzemedir.

Güç kaynağına bir gemiye yüksek voltaj sağlarken veya dizüstü bilgisayara gerekli gücü sağlarken rastlamamız mümkündür. Cihaz türüne bağlı olarak eklenen ek işlemler dışında tüm modellerdeki temel işlevi aynıdır. Güç kaynaklarının voltajı yukarı veya aşağı değiştirmesi, gücü doğru akıma dönüştürmesi veya daha yumuşak çıkış voltajı için gücü düzenlemesi gerekebilir. Bu işlevler, elektrik ihtiyaçlarınız için hangi kaynağa ihtiyacınız olduğunu seçmenize yardımcı olacaktır. Çok fazla özelliğe sahip bir cihaz almak size harcamanız gerekenden daha pahalıya mal olabilir, ancak ihtiyacınız olan özellikleri alamazsanız, çalıştırmanız gereken cihazlara zarar verebilirsiniz.

Voltajı değiştirmek, güç kaynaklarının birincil kullanımıdır. Güç kaynağı, kullanması gereken cihazın türünden bağımsız olarak sabit bir çıkışa sahiptir. Aşırı yüklenmeyi önlemek için güç kaynakları, cihazın gereksinimlerini karşılamak için voltajı düşürür veya tersine yükseltir.

Bir güç kaynağından çok fazla güç çıkması bir cihaza ciddi şekilde zarar verebilir, ancak güç kaynağı yeterli voltaj sağlamazsa, cihaz olması gerektiği gibi çalışmayacaktır. Enerji değişimi, güç kaynaklarının ana görevidir ve yapılarının büyük kısmı, voltajı gerektiği gibi yukarı veya aşağı hareket ettirmek için kullanılan transformatörden gelir.

Güç dönüşümü, gelen elektriği elektrikli cihazın kullanabileceği bir biçime dönüştürür. DC-DC ve AC-DC olmak üzere iki tür güç kaynağı mevcuttur. DC-DC güç kaynakları, elektrikli cihazları doğru akım veya DC güç sağlayan araç prizlerine veya benzer kaynaklara takmanıza olanak tanır. Yine de bu güç kaynakları en yaygın kullanılanlar değildir.

DC-DC güç kaynakları mevcut olsa da en yaygın tip AC-DC tipidir. Elektrik prizleri alternatif akım veya AC gücü sağlar. Çoğu elektrikli cihazın çalışması için doğru akım gerekir. Bir güç kaynağı AC’yi DC’ye dönüştürür. Bu dönüştürme sırasında, çıktı dalgalanabilir ve bazen düzenleme gerektirebilir. Ancak genel kullanım için düzenlenmiş güç kaynaklarına ihtiyacınız olmayabilir.

Çoğu elektronik, düzenlenmiş güç gerektirir. Bir güç kaynağı voltajı ve güç türünü değiştirdiğinde, sonuç her zaman sabit bir çıkış değildir. Tamamen açılıp kapanmasa da çıkan voltajdaki dalgalanmalar hala düzenleme olmadan meydana gelir. Düzenlenmemiş bir güç kaynağı beklenenden daha fazla güç sağlayabilir. Bilgisayarlar ve televizyonlar gibi hassas elektronik cihazların beslenmesi sırasında meydana gelebilecek bir dalgalanma, parçalarda ciddi hasara hatta onarılamayacak kalıcı hasara neden olabilir.

Bu nedenle güç kaynağı seçiminde, cihaza uygun gücü sağlayabilecek güç kaynağının seçimi önemlidir. Seçim sırasın paradan tasarruf etmek için uygun olmayan güç kaynağının alımı, elektronik cihazın tamamen bozulmasına yol açarak cihazınızı da değiştirmenize neden olabilir.

Güç Kaynağı Nasıl Çalışır?

Temel güç kaynakları voltajı değiştirecek ve DC gücüne dönüşecektir. Bu standart işlemler, güç kaynağından düzensiz voltaj gönderir, ancak düzenlenmiş güce ihtiyacınız varsa, cihazların dalgaları yumuşatmak için voltajı düzenlemek için ek bir adımı vardır. Güç kaynağının çalışma prensibi hakkında daha fazla bilgi edinmeden önce parçaları ve işlevleri hakkında bilgi sahibi olalım.

  • Transformatör: Gelen voltajı ihtiyaç duyulan giden voltaj seviyesine değiştirir. Bu cihazlar, voltajı yükseltebilir veya düşürebilir. Tipik olarak, gereken DC voltajı, birincil güç kaynağından gelen AC voltajından çok daha azdır.
  • Doğrultucu: Güç kaynağı, gelen gücü AC’den DC’ye dönüştürmek için yarım dalga, tam dalga veya köprü olabilen bir doğrultucu kullanır.
  • Filtre: AC gücü DC olarak değiştiğinde, hala yumuşatılması gereken farklı dalgalara sahiptir. Filtre, dalgaları tamamen yumuşatmaz, ancak onları önemli ölçüde azaltır. Bu kısımdan çıkan çıktı düzensiz güçtür.
  • Regülatör: Bir voltaj regülatörü, filtrenin bıraktığı dalgalanma voltajlarını azaltarak, güç kaynağına takılı cihazlara zarar verebilecek voltaj dalgalanmalarından veya düşüşlerinden kurtulur.

AC’den DC’ye güç kaynağının nasıl çalıştığının bir kısmı, ünitedeki akım tipini değiştiren doğrultucudur. Güç kaynağı üreticileri, AC gücünü DC’ye dönüştürmek için üç tip silikon diyot doğrultucu arasından seçim yapar. Her modelin kendi işleyişi ve faydaları vardır.

  1. Yarım dalga: En düşük maliyetli doğrultucu tek bir silikon diyot kullanır, ancak AC dalgasının yalnızca yarısını dönüştürür. Bu yarım dalga dönüşümü, bir regülatör ile çıkarılması daha zor olan daha büyük bir dalgalanma ile sonuçlanır. Ek olarak, yarım dalga doğrultucular diğer modeller kadar verimli çalışmaz ve yalnızca düşük öneme sahip cihazlara güç sağlamak için çalışır.
  2. Tam dalga: Tam dalga doğrultucu, ikincil sargıda bir merkez musluk gerektirir. Bu doğrultucular özel bir transformatöre ihtiyaç duyduğundan, genellikle daha pahalı, ancak daha verimli güç kaynaklarında görünürler. Bu modeller ayrıca DC gücüne dönüştürüldükten sonra daha az dalgalanma üretir, bu da bir regülatörün çıkarması daha kolaydır.
  3. Köprü: En verimli doğrultucu, yarım dalga ve tam dalga türlerinin en iyilerini harmanlar. Köprü modeli, özel bir merkezden kılavuzlu transformatöre ihtiyaç duymadan tam bir AC dalgasını dönüştürmek için dört diyot kullanır.

Güç Kaynağı Kullanım Alanları

Güç kaynağı denildiğinde akla bilgisayar ve televizyon gibi günlük hayatımızda en çok kullandığımız elektronik cihazlar gelmektedir. Bu cihazlarda meydana gelen sık sıcaklık dalgalanmaları ve yoğun kullanımlar nedeniyle güç kaynakları arızalanmaya en yatkın kısım olma eğilimindedir. Ancak güç kaynağının kullanım alanları sadece bunlar değildir. Elektriğe ihtiyaç duyan bir cihazınız varsa o cihaza bağlı bir güç kaynağınız da vardır.

Kişisel kulanım dışında birçok endüstride de güç kaynakları kullanılmaktadır. Bu endüstrilerden birkaçına göz atalım.

  • Askeri: Ordu, genellikle herhangi bir çevresel koşula dayanacak sağlam güç kaynakları kullanır.
  • Gemiler ve Tekneler (Denizaltılar): Gemi güç kaynaklarının, elektrik hatları tarafından sağlanan geleneksel bir ana elektrik prizi olmadan elektriği düzgün bir şekilde işlemek için özel gereksinimleri vardır.
  • Havacılık: Havacılık alanında kullanılan aletlere güç sağlamak genellikle uzak yerlerde elektriği işleyebilen cihazlar gerekir.
  • İletişim: Bilgisayarlar ve diğer iletişim aygıtları için tutarlı güç sağlayan güç kaynakları bir başka kullanım alanıdır.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here