Gürültünün Renkleri

Gürültü renkleri, elektronik ve fizik gibi birçok alanlarda gürültü sinyalinin güç spektrumunu ifade eder. Buradaki gürültü terimi, aklımıza ilk gelen rahatsız edici sesleri değil, renkler ifadesiyle birleşerek, zihnimizi rahatlatmaya yarayan sesleri ifade etmektedir.

Gün içerisinde hepimizi çeşitli frekanstaki sesleri, ses dalgaları aracılığıyla duyarız. Bu seslerden bazıları, bizi dinlendiren seslerdir. Gürültü renkleri olarak bilinen bu seslerden en popülerleri beyaz gürültü, pembe gürültü ve kahverengi gürültü gibi ses türleridir. Örneğin pencere camına vuran yağmuru veya okyanus dalgalarının kara vurduğunda çıkardığı sesi düşünelim. Bu ses, birçoğumuzun rahatlatıcı olarak adlandırdığı bir sestir ve buna pembe gürültü denir. Özellikle son zamanlarda rahatlatıcı etkileri ile gündemde olan bu ses renklerine, gün içerisinde dikkat ettiğimizde etrafımızda olduklarını duyabiliriz. Gürültü renkleri, rengine göre, uykuyu teşvik edebilir, stresi azaltabilir veya fiziksel rahatsızlıkları hafifletebilir.

Gürültü renkleri, fizik, elektronik ve ses mühendislikleri gibi alanların ortak noktasıdır. Farklı gürültü renklerinin farklı özellikleri vardır. Gürültü sinyallerinde elde ettiğiniz ‘renk hissi’, müzikal tınıya veya ton rengine çok benzer. Ses spektrumundaki bu ses sinyallerine benzer şekilde, gürültü spektrumunun farklı frekansları insan kulağına farklı gelir.

Bir ses dalgasını temellerine kadar parçalarına ayırdığını şu özellikleri elde edersiniz:

  • Frekans: Dalga formunun her saniye titreştiği çabukluk
  • Gürültü Türü: Açık renkler için gevşek bir benzetme

Gürültü Renk Çeşitleri

Gürültü renk çeşitlerine göz atıp hem gürültü renklerini tanıyalım hem de gürültü renkleri arasındaki farklara göz atalım.

1.      Beyaz Gürültü

Gökkuşağının yedi rengini bir araya getiren renk, beyaz ışıktır. Renge benzer şekilde, gürültü spektrumunun her bandını bir araya getirirseniz, beyaz gürültü dediğimiz şeyi elde edersiniz.

Bir spektral analizörle bakarsanız, düz spektral yoğunluğu görebilirsiniz. Beyaz gürültünün güzelliği fiziksel karakterinde değil, yapabileceklerinde yatmaktadır. Müzikte, özellikle perküsyonda beyaz gürültü duyabilirsiniz.

İnsanlar ayrıca kulak çınlaması, uykusuzluk veya arka plan gürültüsünü engellemeye yardımcı olmak için genellikle rastgele beyaz gürültü kullanır.

2.      Pembe Gürültü

Pembe gürültü son yıllarda bir fenomen haline geldi. Pembe gürültü, yaprakların hışırdaması, yağan yağmur ve okyanus dalgaları dahil olmak üzere çok çeşitli doğal sesleri kapsar.

Birçok kişi, oktav başına 3 dB’yi azaltan güç yoğunluğuna sahip olması nedeniyle “ters 1/f gürültü” veya “titreme gürültüsü” olarak adlandırır.

Genellikle klimanın uğultusuna, vızıldayan fanlara veya statik elektriğe atfedilen beyaz gürültü ile karşılaştırıldığında, insanlar pembe gürültünün konsantrasyon ve uyku için daha iyi bir seçim olduğunu düşünüyorlar. Sonik pembe gürültü tonu, beyaz gürültüden çok daha derindir ve kişiyi uykudan veya meditatif durumlardan uyandıran sarsıcı seslerin olumsuz etkisini azaltır.

Pembe gürültünün çeşitli sesleri ve istenmeyen arka plan gürültüsünü maskeleyebilmesi sayesinde, konsantrasyon için mükemmel bir seçimdir. Kronik kulak çınlamasından muzdarip birçok kişi, pembe gürültünün yararlı olduğunu düşünmektedir.

3.      Yeşil Gürültü

Yeşil gürültü, frekans spektrumunun merkezinde yer alır ve 500 Hz civarında merkezlenen sınırlı bir frekans aralığına sahiptir. Yeşil gürültünün doğadan kaynaklanan ambiyansı temsil ettiği iddia ediliyor.

4.      Turuncu Gürültü

Turuncu gürültü, birçok insanın onu akortsuz bir topluluğun sesi olarak tanımlaması açısından biraz garip. Çoğu kulak için bu gürültü çatışan ve kakofoniktir.

5.      Siyah Gürültü

Spektrumun en altında, mavi gürültünün, pembe gürültünün ve kahverengi gürültünün çok altında, siyah gürültü yatıyor. Siyah gürültü, Simon & Garfunkel frekansı veya sessizliğin sesi olarak adlandırılmaktadır.

Siyah gürültünün spektral yoğunluğu her frekansta kabaca sıfırdır.

Gürültü Renklerinin Karşılaştırılması

1.      Kahverengi Gürültü vs. Pembe Gürültü

Gürültü frekansı spektrumunda pembe gürültüden daha derinde kahverengi gürültü bulunur. Düşük frekanslı bas tonlarından oluşur. Kahverengi gürültü, oktav başına 6 desibel azalır ve pembe gürültüden çok daha güçlü bir güç yoğunluğu sağlar.

Kahverengi gürültünün bazı örnekleri, gök gürültüsü veya şelaleler gibi düşük, kükreyen frekansları içerir.

Popüler inanışın aksine, kahverengi gürültü adını gürültünün renklerinden değil, “rastgele yürüyüş” modeline benzer bir sinyal olan Brown hareketinden geldiği gerçeğinden alır. Brown gürültüsü, 19. yüzyılın başlarında Brown gürültü dalgalanmalarını inceleyen ilk bilim adamı olan İskoç botanikçi Robert Brown’ın adını almıştır.

Birçok kişi kırmızı gürültüyü kahverengi gürültü ile eşanlamlı olarak kullanır, ancak terminoloji oldukça gevşek bir şekilde kullanılır. Bazı insanlar, frekanslar arttıkça güç yoğunluğunun azaldığı bir sisteme atıfta bulunmak için “kırmızı gürültü” terimini kullanır.

2.      Mavi Gürültü vs. Pembe Gürültü

Gök mavisi gürültü olarak da adlandırılan mavi gürültü, çok az düşük frekanstan ve daha yüksek frekanslardan oluşur, bu da ayırt edilmesini oldukça zorlaştırır. Mavi gürültüyü, sulama hortumunun içinde bir bükülme olduğunda aldığınız tıslama olarak düşünebilirsiniz.

Yüksek ses seviyelerinde mavi gürültü oldukça sert olabilir. Bu nedenle, terapi makinelerinin kullanması çok nadirdir. Mavi gürültü ile ilgili benzersiz olan şey, güç yoğunluğunun oktav başına 3dB artmasıdır.

Mavi gürültü için en iyi uygulama titreme, bozulma duyulabilirliğini azaltırken sesi yumuşatan bir ses mühendisliği sürecidir. Retina hücrelerini mavi gürültü düzeninde düzenlerseniz, iyi bir görsel çözünürlük elde edersiniz.

Mavi gürültüden biraz daha derine inerseniz, mor gürültü elde edersiniz. Menekşe gürültüsünü mavinin daha yoğun kuzeni olarak düşünebilirsiniz. Yüksek ses seviyelerinde mor gürültü, yüksek frekanslarda yoğunlaşmış tonlarca enerjiye sahip olduğu için son derece sert olabilir.

3.      Gri Gürültü vs. Pembe Gürültü

Gri gürültü, her frekansta aynı sesi çıkardığı için pembe gürültüye çok benzer. Gri gürültü eğrisine bakarsak, bunun A ağırlıklı psikoakustik eşit ses yüksekliği eğrisini temsil ettiğini görebiliriz, bu da her frekanstan eşit güç almamızın nedenidir.

Beyaz gürültü spektrumunun aksine, gri gürültü doğrusal frekans ölçeği üzerinde eşit güce sahiptir.

Gri gürültü insan kulağıyla daha iyi kalibre edilir, ancak garip olan şu ki, gri gürültünün en iyi örneği yok. Her insanın biraz farklı bir işitme eğrisi olduğu için, birçok farklı örnek vardır.

Tıbbi alanda, tıp uzmanları, günlük seslere karşı artan hassasiyet olan kulak çınlaması veya hiperakuziyi tedavi etmek için kullanırlar.

Gürültü Renkleri Nereden Geliyor?

İnsanlar gürültü rengini duyamaz veya göremezken, çeşitli frekanslarda aşılanmış ve üst üste bindirilmiş birden fazla ses dalgası duyarlar. Açıklığa kavuşturmak gerekirse, frekanslar her saniye meydana gelen dalga formlarının titreşimleridir.

Bu fenomen, insanların belirli renkleri gördüklerinde belirli frekansları veya sesleri duymaya başladıkları sinestezi ile aynı şey değildir. Gürültü sonsuz tek kaynaklı frekanslardan oluşur. Gürültü ile ilgili benzersiz olan şey, bugün sahip olduğumuz üst düzey donanımla bile frekans genliğini ölçmenin imkansız olmasıdır.

Bu gürültü türlerinin neyi temsil ettiği hakkında daha iyi bir fikir edinmek için, bunları aşağıdakiler de dahil olmak üzere çeşitli gruplara ayırmalıyız:

  • 0-1 kHz arası
  • 1-5 kHz arası
  • 5-10 kHz arası
  • 10-15 kHz arası
  • 15-20 kHz arası

Bu frekans bantlarını bir spektral analizör kullanarak ölçebiliriz. Daha sonra her bant için gürültü gücünü hesaplamak için watt ölçümünü kullanırız ve her renge adını veririz.

Gürültü Renklerinin İyileştirici Özellikleri

Pembe gürültü, spektrumu sağlık alanında en popüler olanı olsa da dünyanın dört bir yanındaki bilim adamları uykusuzluk, anksiyete ve hafıza kaybına yardımcı olmak için çeşitli frekanslar kullanıyor.

İnsanlar genellikle daha derin bir uykuya dalmak için geceleri pembe gürültü modelini uygularlar. Bu da beynimizi uyanık olduğumuz saatlerde odaklanmamızı ve konsantrasyonumuzu optimize eden bir restorasyon durumuna sokabilir.

Derin uyku, anıları oluşturmak ve pekiştirmek için kritik öneme sahiptir. Bilim adamları, yaşlandıkça onarıcı uyku eksikliğimizin hafıza kaybına önemli bir katkıda bulunduğuna inanıyor.

Genel olarak, odaklanmayı, uykuyu, ruh halini veya motivasyonu artırmak için sağlık sektöründe gürültü kullanımı, her geçen gün daha fazla popülerlik kazanıyor gibi görünen umut verici bir alandır.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here