IEC 60529 standardı, popüler bir giriş koruma testi standardıdır. Giriş koruması, bir kasanın içeriğini koruma yeteneğini belirler. Giriş testi hem katılar hem de sıvılar içindir. Koruma derecesine IP Kodu denir. IEC 60529 standardı, katı nesnelerin (eller ve parmaklar gibi vücut parçaları dâhil); toza, kazayla temasa ve elektrik muhafazalarına su girmesine karşı sağlanan koruma derecelerini sınıflandırır. IEC 60529 standardı, kullanıcılara su geçirmez gibi belirsiz pazarlama terimleriyle ürün satılmasını engellemek için, kullanıcıları ayrıntılı olarak bilgilendirmeyi amaçlamaktadır.

Giriş koruma derecesi, “IP” harflerinden ve ardından iki rakamdan veya bir rakam ve bir harften oluşur. İsteğe bağlı ek bir harf de olabilir. İlk hane katı parçacıklardan korumadır. İkinci basamak sıvılardan korunmadır. IEC 60529 standardı, laboratuvarlarda, çeşitli kasaları ve muhafazaları test eder. Genelde popüler test öğesi, elektrikli ekipman muhafazalarıdır.

Katı Yabancı Cisimlerden ve Tozdan Koruma

IEC 60529 standardı, katı nesnelerden korunmak için yönergeler sağlar. Koruma miktarı, bir IP derecelendirme tablosunda belirtilir. Katı nesneler, toz girişi gibi parçacıklar içerebileceği gibi eller, parmaklar ve sondalar gibi daha büyük öğeleri de içerebilir.

IP koruma derecesi, muhafaza testinin sonuçlarına bağlı olacaktır. IP derecelendirmesindeki ilk sayı katılara karşı korumadır. Rakamlar sıfırdan altıya kadar değişir. 0’lık bir IP giriş derecesi, koruma olmadığı anlamına gelir.

IP derecelendirmesi

Suya Karşı Koruma

IP derecelendirmesindeki ikinci sayı suya karşı korumadır. IEC 60529 standardı su testi konusunda çok spesifiktir.  Örneğin suyun süresi, debisi, sıcaklığı, derinliği ve açısı yazılır. Giriş koruma tablosu, damlayan sudan daldırma testine kadar gereksinimleri içerir. Korozyon testi ve yüksek basınçlı su dâhil edilebilir. Katı yabancı cisimlerde olduğu gibi, sıvı muhafaza derecesinin sıfır olması koruma olmadığı anlamına gelir.

IP derecelendirmesinde suya karşı koruma tablo

IP Derecelendirmesi Oluşturmak İçin İki Rakamı Bir Araya Getirmek

IP derecelendirmesi, ilki katı parçacıklara karşı giriş korumasını ve ikincisi sıvılara karşı korumayı gösteren iki basamaktan oluşur. Rakamlar sırasıyla sıfırdan altıya ve sıfırdan dokuza kadar değişir, sıfırdan nihaiye kadar dokuz farklı koruma düzeyine karşılık gelir, bu nedenle sayı ne kadar yüksek olursa koruma o kadar iyi olur.

Örneğin, bir cihaz IP 54 derecesine sahip olduğunda, bu, muhafazanın toz ve su sıçramalarına karşı yeterince korunduğu anlamına gelir. Başka bir örnek, kasanın toza karşı nihai koruma sağladığı ve sıvının kısa devreye neden olma riski olmadan maksimum üç metreye kadar derinlikte güvenli bir şekilde suya daldırılabileceği anlamına gelen IP 68 derecesi olabilir.

İki hanenin bağımsız olduğunu, ancak yine de mantıksal olarak ilişkili olduğunu unutmayın, çünkü “IP 47” gibi derecelendirmelere sahip olamazsınız. Böyle bir örneği ele alırsak; muhafazanın bir metre derinlikteki sıvılara daldırmak için uygun olduğu, ancak 2.5 mm’den küçük katı parçacıklar için herhangi bir korumaya sahip olmadığı anlamına gelir. Bu, IP derecelendirmesinin yanlış bir iddia olduğu anlamına gelir.

IP Derecelendirmelerinin Test Edilmesi ve Belgelendirilmesi

Ürünlerin bir IP derecelendirmesi ile resmi olarak piyasaya sürülmesi için, IEC 60529 standardına göre testleri gerçekleştiren sertifikalı laboratuvarlar tarafından test edilmeleri gerekir. Muhafazanın katı maddelere karşı sızdırmazlığının test edilmesi, belirli çaplarda (50, 12,5 ve 2,5 mm) küreler kullanılarak ve kürelerin elektrikli/elektronik cihazın kritik parçalarına ulaşıp ulaşamayacağı kontrol edilerek yapılır. Toz testleri için, bir cihaz “5” sınıflandırmasında başarılı olursa, araştırmacılar tamamen toz geçirmez olup olmadığını belirlemek için kasaya sekiz saat boyunca vakum uygulayarak devam eder.

Su geçirmezlik testleri, belirli su hacimleri, su damlama oranları, su basıncı ve test süresi ayarlanarak gerçekleştirilir. Örneğin, “3” sınıflandırması için püskürtme suyu 10 dakikalık bir süre boyunca gerçekleştirilir, bu sırada 50-150 kPa basınç aralığındaki su püskürtme memesinden meme deliği başına 0.07 litre/dakika hızında düşer.  “7” daldırma testi, numunenin 30 dakika boyunca bir metre derinliğe daldırılması gerektiğini belirtir. Son olarak, nihai “9K” testi, 80-100 bar basınç aralığında, maksimum 15 cm mesafede tüm kasaya 80 derece açıyla su püskürtülerek yapılmalıdır.

Akıllı Cep Telefonlarında IP Derecelendirmesi

IP Derecelendirmesiyle en çok karşılaştığımız elektronik ürünlerden biri de akıllı cep telefonlarıdır. Farklı IP kodlarının farklı anlamlara geldiğini bilmek, teknoloji meraklıları için büyük bir avantaj sağlar. Özellikle, suya dayanıklılık ile su geçirmezlik arasında büyük bir fark olduğu, IP derecelendirmeleri sayesinde net bir şekilde anlaşılabilir. IP derecelendirmesinin sağladığı garantiyi yanlış anlamak maliyetli bir hataya neden olabileceği için, akıllı cep telefonu satın alırken,  IP derecelendirmelerinin tam olarak ne anlama geldiğini bir kez daha incelemenizi tavsiye ederiz.

Süreç, üreticinin yapılacak sınıflandırma/testler için ödeme yapmasını gerektirir, bu nedenle birçok şirket bazı ürünleri göndermemeyi tercih eder.  Özellikle OnePlus, Xiaomi ve Oppo gibi önemli şirketlerin maliyetleri düşük tutmak amacıyla sınıflandırma için ödeme yapmamayı tercih eder.

IP Derecelendirmesine önem veren şirketler Samsung ve Apple ise telefonlarını IP Derecelendirme testlerine ürün gönderiyorlar. Örneğin IEC 60529 standardı kapsamında IP68 derecesine sahip olan iPhone modellerinin bazıları şunlardır: (30 dakikaya kadar maksimum 6 metre derinlik):

  • iPhone 13
  • iPhone 13 mini
  • iPhone 13 Pro
  • iPhone 13 Pro Max
  • iPhone 12
  • iPhone 12 mini
  • iPhone 12 Pro
  • iPhone 12 Pro Max

Apple’ın diğer iPhone modelleri için hangi IP derecelendirmesine sahip olduğu ve ne kadar süreyle ne kadar derinlikte suya dayanıklı olduğu gibi bilgilere web sitesinde detaylı olarak yer veriyor.

Telefonlar dışında IP derecelendirmesi, çoğu giyilebilir cihaz ve kulaklıkta da yaygın olarak kullanılır. Genellikle daha düşük derecelendirmeleriyle, yalnızca küçük ter ve su sıçramalarına karşı korumayı garanti ederler. Telefon ve giyilebilir cihaz üreticilerinin uyduğu standartlar genelde IP67 ve IP68’dir. Belki ilerleyen günlerde, telefon ve giyilebilir cihaz üreticilerinin, teknolojinin ilerlemesi ve rekabetin artmasıyla daha iyi IP Derecelendirmelerine ait ürünler ürettiklerini görebiliriz.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here