Işık Kirliliği Nedir

Işık kirliliği, ışığın canlıları rahatsız edecek derecede yanlış kullanılmasıdır. Yanlış yönde, yanlış miktarda, yanlış yerde kullanılan her ışık kullanımı ışık kirliliğine neden olur. Aydınlatma gerektirmeyen yerlerde görsellik oluşsun diye, ışık aydınlatması sağlanması hem rahatsız edici bir durum hem de ekonomik bir kayıptır.

Bu fenomen ayrıca, gündüzleri insan tarafından dokunulmamış gibi görünen, geceleri ise ışık kirliliğinin kurbanı olan kirlenmemiş alanları da etkiliyor. Işık aslında kaynağından yüzlerce kilometre uzakta yayılıyor ve böylece milli parklar gibi korunan alanlarda bile gece manzaralarına zarar veriyor.

Işık Kirliliğinin Ortaya Çıkışı

Işık kirliliği nedir? Teknik anlamda bahsettik. Işık kirliliği belki de birçoğumuzun şimdiye kadar dikkatini çekmeyen fakat çevre kirliliği, hava kirliliği gibi bir takım kirlilik sorunlarında olduğu gibi oldukça dikkat edilmesi gereken bir konudur.

Işık kirliliği, modernleşme ve kentsel gelişmelerin merkezinde bir sorundur. Ticaret ve turizm alanlarında müşterinin dikkatini çekmek için, geceleri daha iyi görmek, daha kolay çalışmak, daha güvende hissetmek için aslında ışık çok gerekli bir sunumdur. Özellikle çok kötü gece aydınlatma uygulamaları ışık kirliliğine neden olmaktadır.

Işık kirliliğiyle ilgili ABD’de 68 ülkenin toplam 3000 üyesinin bulunduğu “ Uluslararası Karanlık Gökyüzü Birliği “, Japonya’da “Yıldızlı Gökyüzünü Koruma Birliği “, Türkiye’de ise 1998 yılında kurulan “ Işık Kirliliği Çalışma Grubu “ faaliyet göstermektedir.

Işık Kirliliğinin Nedenleri

Işık kirliliği nedir? Tanımladık. Hepimizi bilerek ya da bilmeden oluşturduğu ışık kirliliğinin sebepleri nelerdir? İnceleyelim.

  • Çok renkli ve gereğinden fazla ışık kullanımı
  • Gereksiz ışık gösterileri
  • Yol, park bahçe ve ormanlık alanlarda kullanılan yanlış aydınlatma sistemleri,
  • Işık kirliliğinin sebeplerinden biri de; turistik alanlarda ve çeşitli ticari yerlerde yapılan ışık oyunları,
  • Reklam ilan panoları, billboardlar gibi reklam ekipmanlarında kullanılan yanlış ışıklandırmalar,
  • Bazı binalarda veya sitelerdeki, gösteriş ve ilgi çekmek için yapılan gereksiz ışıklandırmalar,

Işık Kirliliğinin Olumsuz Etkileri

Işık kirliliğinin nedenleri nelerdir? İnceledik. Yanlış uygulamalar sonucu oluşan ışık kirliliğinin olumsuz etkileri nelerdir? Göz atalım.

  • Enerji tasarrufunu sekteye uğratan ışık kirliliği, ülke ekonomisini de zarar verir.
  • Fazla gece aydınlatmaları, evlere sızarak uykusuzluğa neden olur.
  • Yanlış yerleştirilen sokak lambaları ve aşırı ışıklandırmalar, yayaların gözlerini kamaştırır.
  • Orta refüjlerde, ışık kesici önlemler alınmazsa; sabah ve akşam güneşi ile gece far ışığı sürüşü olumsuz etkiler.
  • Fazla ışıklandırma sadece insanlarda değil bitkilerde de olumsuz etkiler yaratır. Bitkilerin fazla ışığa maruz kalması; şekil bozulmaları ve fizyolojik bozulmalara neden olur.
  • Kümes hayvanları ve zirai ürünlerde de ışık kirliliğinin olumsuz etkileri vardır. Yapay aydınlatma nedeniyle ıspanak ve pirinçte fizyolojik bozulma, kanatlı hayvanlarda ise tüy yolma ve kanibalizme neden olur.
  • Balıklarda ışık kirliliğinin olumsuz etkileri ise yumurta kalitesinin düşmesi ve yumurtlama devresinin değişmesidir.
  • Amatör gökbilimciler ve gökbilimciler tarafından gökyüzünü gözlemlemenin imkansızlığı

Işık Kirliliği Nasıl Önlenebilir?

Işık kirliliğinin olumsuz etkilerini tanıyarak ne kadar zararlı olduğundan bahsettik. Işık kirliliği nasıl önlenebilir? Konusunda hepimize görev düşüyor.

  • Bina dış cephelerinde, gece ve gündüz ışığı yansıtmayan unsurlar tercih edilerek, aydınlatmalarda her yere ışık saçan lambalar yerine, aydınlatılmak istenen hedef noktayı aydınlatan armatürler kullanılmalıdır.
  • Işığın yukarı kaymasını engelleyen ekranlarla tasarlanmış sokak lambaları ve ışıkları kullanın.
  • Güvenlik amacıyla sürekli ve aşırı aydınlatma sağlanan yerlerde, hareket sensörlü aydınlatma sistemleri tercih edilmelidir.
  • Dükkânlarda kullanılan vitrin ışıkları, gece yarısından sonra otomatik kapanacak şekilde ayarlanmalıdır.
  • Hareket sensörlerini, sokak lambalarının yalnızca yayalar varken ve sürekli açık olmadığında yanacağı şekilde kullanın.
  • Yeni şehir alanlarında, uluslararası standartlar dikkate alınarak; verimli, sağlıklı ve çevreyi rahatsız etmeyen planlamalar yapılmalıdır.
  • Işık kirliliği nasıl önlenebilir? Sorusunun en temeli ise birçok şeyde olduğu gibi eğitime dayanmaktadır. Okullardaki öğrencilerin eğitim akışı içerisinde ve halkın medya yoluyla bilinçlendirilmesi gerekir.
  • Işık kirliliğinin olumsuz etkilerinden korunmak için alınan önlemler tercihe bırakılmamalı, yasal olarak “ dış aydınlatma yönetmeliği “ hazırlanarak, bu temele dayandırılmalıdır.
  • Yansımanın fazla olduğu; su kenarı ve yol çevrelerine, bitkilendirme yapılarak, önlemler alınmalı, özellikle şehir yollardaki orta refüj alanları ağaçlandırılarak raf parlamalarının önüne geçilmelidir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here