Kontrol sistemleri mühendisliği; dinamik sistemleri kontrol etme, sistemler hakkında çözümler tasarlama, geliştirme, uygulama ve kontrol teorisi prensiplerini ele alarak istenen davranışı kontrollü bir şekilde veren bir sistem tasarlamak için mühendislik branşıdır.

Kontrol sistemi mühendisleri, mekanik, elektrik, kimyasal, metalurjik, elektronik veya pnömatik elemanların yüksek düzeyde entegre koordinasyonundan oluşan karmaşık sistemleri analiz eder, tasarlar ve optimize eder. Bahsi edilen bu sistemler, sürekli olarak değişime uğrayan sistemlerdir ve bir kontrol mühendisinin amacı; istenen sonuçlar için sürekli değişim halinde olan işleyişe bir istikrar sağlamaktır.

Kontrol mühendisliği oldukça geniş olan bir mühendislik alanıdır ve çalışma alanları aşağıdaki gibidir:

  • Modelleme ve simülasyon yapma
  • İşleyecek sistemi belirleme
  • Proses kontrolü sağlama ve ölçme
  • Hareket kontrol sistemlerini tasarlama
  • Sürücü sistemleri tasarlama
  • Akıllı sistemleri tasarlama
  • Endüstriyel iletişim sistemlerini tasarlama
  • Bilgisayar tabanlı sistemleri tasarlama
  • Motor VFD uygulamalarını, endüstriyel PLC‘leri ve görüntü sistemlerini kullanma
  • Özel yarı otomatik montaj hattı takım oluşturma

Örneğin; bir kontrol mühendisi, otomobillerde bulunan kilitlenme önleyici frenleme sistemlerini tasarlar ve geliştirir. Dolayısı ile bir kontrol mühendisi, araçlara ait olan fren sistemlerini farklı koşullar altında, farklı hızlarda, farklı yol koşullarında ve farklı sıcaklıklarda kontrol eder, geliştirir ve geliştirdiği sistemi uygulamaya sokar.

Kontrol Mühendisinin Üretim Ortamındaki Görevi Nedir?

Kontrol mühendisinin üretim ortamındaki çalışma alanı dinamik üretim ortamıdır. Yani, bir kontrol mühendisi üretim hattının bir parçasında ya da tamamında çalışabilmektedir. Çoğu üretim ortamı, birbirinden farklı olan bileşenlerden oluşabilmektedir. Bu bileşenler, insan ve robotlar ya da görüntü sistemleri olarak karşımıza çıkabilmektedir. Bir kontrol mühendisi, verimli bir çalışma elde edebilmek için bahsi edilen tüm bileşenlerin entegre edilmesinden, koordine edilmesinden ve elde edilen ürünlerin belirli bir kalitede olmasından sorumludur. Dolayısı ile bu mühendislik alanında çalışan kişiler üretimde hedeflenen hacmin karşılanmasın sorumludur. Kontrol mühendisinin genel olarak, görevleri ve sorumluluklar şunları içerebilir:

  • yeni kontrol sistemleri tasarlamak ve geliştirmek
  • verilerin analiz edilmesi ve bulguların yazılı raporlara sunulması
  • işlemleri yönetmek
  • tavsiye ve danışmanlık desteği sağlamak
  • satın alma ekipmanı
  • tasarım mühendisleri, işletme mühendisleri, alıcılar ve diğer dahili personel ile işbirliği içinde çalışmak
  • Müşteriler, tedarikçiler, müteahhitler ve ilgili makamlarla irtibat kurmak (örneğin Nükleer Hizmetten Alma Kurumu)
  • maliyet ve zaman kısıtlı ortamlarda proje yönetimi
  • ilgili sağlık ve güvenlik yönetmelikleri ve kalite standartlarına uyumu anlama ve sağlama
  • bilgisayar yazılımı ve test prosedürlerini yazma
  • yeni iş teklifleri geliştirmek.
  • mevcut sistemlerin test edilmesi, bakımı ve değiştirilmesi

Kontrol Mühendisleri Nasıl Çalışır?

Bir kontrol mühendisi örneğin; üretim hattında meydana gelen değişiklikleri bir sensör aracılığı ile ölçer. Burada önemli olan; sensör teknolojisinin son zamanlarda büyük ölçüde gelişmiş olması ve dolayısı ile bu sensörlerin çok daha geniş uygulama aralığında kullanılmasına olanak sağlanmasıdır.

Kontrol mühendisleri çoğunlukla, yaptıkları işlemlerde matematiksel modelleme kullanmaktadır ve bu modelleme bilgisayarlar aracılığı ile olmaktadır. Mühendisler, bilgisayar simülasyonlarını kullanarak sisteme ait olan değişkenleri belirler ve üretim hattının nasıl kontrol edilmesi gerektiğine dair bir fikre sahip olur. Daha sonra da bir yazılım geliştirilmesi ile bu değişiklikler hayata geçirilir. Bir kontrol mühendisi:

  • Elektronik sistemlerin ve endüstriyel sistemlerin maksimum verimle çalışmasını sağlar
  • Tasarlanmış olan sistemleri modeller ve kullanılabilir hale getirir
  • Otomasyon ile ilgili sorunları belirler, formüle eder ve çözümler
  • Birden çok sistemin uyum içerisinde çalışmasını sağlar
  • Ortaya çıkarılan sistemlerin verileri toplar ve değerlendirir

Dünyada, otomasyon teknolojisi artık çok fazla gelişmiş olduğundan ve üretim hatlarında yaygın hale geldiğinden dolayı, birçok kontrol mühendisi, otomasyon ve kontrol sistemleri mühendislerinin rolünü üstlenmektedir. Bu nedenle, üretim ortamlarında; üretimi otomatikleştiren kontrol sistemlerini geliştirmektedirler. Ülkemizdeki çoğu üniversite de Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği bölümünü açmıştır ve buralarda öğrenciler yetiştirmektedir.

Kontrol Sistemleri Mühendisliği

Nasıl Kontrol ve Otomasyon Mühendisi Olunur?

Ülkemizde İstanbul Teknik Üniversitesi’nin Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği bölümü bulunmaktadır. Kariyer planlamasını kontrol mühendisliği üzerine yapan kişiler, üniversite sınavına girerek bu alanda eğitim alabilmektedirler. Bu mühendislik dalının puanı ise birçok bölüme göre oldukça yüksektir ve sayısal ağırlıklı olarak kişilerin üniversite sınavında başarılı olması gerekmektedir.

Kontrol mühendisliği aynı zamanda, diğer mühendislik dallarından mezun olan kişilerin de sektörde çalışabileceği bir meslektir. Ülkemizde, inşaat mühendisliği, makine mühendisliği, elektrik-elektronik mühendisliği ve jeoloji mühendisliği alanlarından mezun olan kişiler de kontrol ve otomasyon mühendisi olarak sektörde çalışabilmektedir.

Kontrol mühendisi olarak çalışan kişiler çoğunlukla, yapı, hizmet, enerji, elektrik-elektronik, maden ve metal sanayi alanlarında istihdam edilmektedir. Bir kontrol mühendisi bu sektörlerin genellikle mühendislik, denetim, teknoloji, AR-GE ve üretim-imalat bölümlerinde çalışmaktadır.

Çalışabilir İş Alanları

kamu ve özel sektör firmalarının Ar-Ge birimlerinde iş bulabilir. Ayrıca, Termik Santraller, Çelik Tesisleri, Rafineriler ve Çimento ve Gübre Tesisleri gibi Ağır sanayiler tarafından da talep edilmektedir.  Biri kendi sektörünün içinde veya dışındaki diğer kariyer alanlarına yana doğru hareket etmeyi seçebilir. Bu, satın alma, satış, pazarlama, finans, İK, BT veya genel yönetim gibi alanları içerebilir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here