Limit anahtarı (Limit switch); hareketin bazı yönleri normal sınırların ötesine geçtiğinde kişisel yaralanmayı veya hasarı önlemek için birçok elektrikli makine ve ekipmanda kullanılır. Limit switch bir nesne ile temas ettiğinde, bir elektrik bağlantısını yapmak veya kesmek için kontakları konum değiştirir. Ayrıca limit anahtarı, sınır anahtarı olarak da bilinir.

Sınır anahtarı; mekanik limit anahtari ve kol yerinden çıktığında bir dizi elektrik kontağını çalıştıran monteli bir koldan oluşur. Limit anahtar arızaları genellikle mekaniktir.

Limit Switch Çalışma Prensibi

Bir makinenin otomatik çalışması için, makinenin hareketiyle etkinleştirilebilen bir limit anahtar kullanılmasını gerektirir.

Limit switch, 2 çeşit kontak tipine sahiptir. Limit anahtarın kontak tipleri; normalde açık ( NO – normally open ) ve normalde kapalı ( NC – normally closed )  şeklindedir. Limit anahtar, NO durumundayken, açıktır ve elektrik akımını iletmez, NC durumundayken kapalıdır ve elektrik akımını iletir.

Limit switch genellikle normal sınırlar içinde olduğu sürece sisteme elektrik iletecek şekilde sabitlenir. Limit dışına çıkarsa, bir kol veya buton basılırsa elektriği keser.

Mekanik Limit Anahtar çeşitleri

  1. Kol tipi limit anahtar
  2. İtme tipi limit anahtar

Kol Tipi Limit Anahtar

Kol tipi limit anahtar; çalıştırma kolu, çubuk çıktığı zaman serbestçe dönebilen bir manivela miline bağlı bir çubuktur. Çubuğu gösteren kuvvetler kaldırıldığında, kaldıraç mili bir dönüş yayı ile normal durumuna döndürülür. Kol mili, alt tarafına monte edilmiş bir silindire sahiptir ve bu hareket konumunu sağ taraftan sola doğru döndürür.

Kol tip limit anahtarda yapılan bu mekanik hareket, bu çalışma prensibinde anlatıldığı gibi, limit anahtar diğer tarafında bulunan birden fazla kontağı çalıştırır.

Bu hareket sırasında elektrik kontağı başlangıçta açık veya kapalı olabilir. Bu nedenle, normalde açık olan limit anahtar kapatılır ve böyle etkinleşmiş olur.

İtmeli Tip Limit Anahtar

İtmeli tip limit anahtar; kontak ve kontak kolu kolunun girintisinden oluşur.

Hareketin türüne göre limit anahtarları şu şekilde sınıflandırılır: 

  1. Döner hareket
  2. Doğrusal hareket

Döner Hareketli Limit Anahtar

Döner hareketli limit anahtar; mil döndürülerek çalıştırılır. Mil belirli bir dönüş sayısına ulaştığında veya belirli bir açıya geldiğinde, anahtar etkinleşir. Genellikle hareket sınırlamasının belirli bir dönüş ile sınırlandırılması istenen döner hareketli limit anahtarları tercih edilir.

Kaldırma ve indirme hareketi yapan bir gezer vinç döner hareketli limit anahtarın uygulandığı bir sistem olarak örnek verilebilir.

Doğrusal Hareketli Limit Anahtarı

Doğrusal yönde hareket eder ve temas değişikliklerini tetikler. Bu durumda, limit anahtarı bir kez sabitlendikten sonra, kol konumu ayarlanarak çok az miktarlarda hassas ayarlamalar yapmak mümkündür.

Limit Anahtarları çalışma çeşitleri

  • Anlık temas
  • Sürekli temas

Limit Anahtar Çeşitleri

Anlık temas

Hedef, aktüatör koluna temas ettiğinde, aktüatörü serbest konumdan çalışma konumuna getirir.

Bu noktada elektrik kontaklarının da durumu değiştirir. Hedef uzaklaştığında ise; harekete geçiren kol ve kontaklar normal hale gelir.

Sürekli Temas

Sürekli temas çalışma çeşidinin kullanılması gereken bazı uygulama alanları vardır. Sürekli temasta, hedef uzaklaştıktan sonra bile aktüatör ve kontakların aynı durumda kalır. Aktüatörü normal duruma getirmek için bir kuvvet uygulanması gerekir. Bu tarz uygulamaların kullanılması gereken durumlarda anlık temas ile çalışma çeşidi yerine sürekli temas ile çalışma çeşidi tercih edilir.

Limit Anahtarın Avantajları

  • Yüksek akım kapasitesi sağlar.
  • Düşük maliyetlidir.
  • Düşük teknolojik algılamaya aşinadır.

Limit Anahtarın Dezavantajları

  • Limit anahtarın dezavantajlarında biri; aşınma ve yıpranma olmasıdır.
  • Hedefle fiziksel temas gerektirir.
  • Yapılan temasın geri dönme şansı limit anahtarın bir diğer dezavantajıdır.
  • Yakınlık sensörleri gibi temassız sensörlerle karşılaştırıldığında daha yavaştır.

Limit Anahtar Nerelerde Kullanılır?

Endüstriyel bir ortamda bulunan kişi ve ekipmanlar, limit anahtarların çalıştırılmasıyla güvende tutulur. Sınır anahtarları genellikle bir işlem hareketini veya konumunu aştığında makineyi “kapatır”.

  • Tesis otomasyonu veya makine kilitleme uygulamaları.
  • Bir makine ekseninin hareketini sınırlamak için takım tezgâhlarında kullanılır.
  • Malzeme taşıma uygulamalarında, malzemenin bir platformdan diğerine geçişi için kullanılır.
  • Gezer vinçlerde kullanılır.
  • Kontrol panellerinde aydınlatmayı kontrol etmek için kullanılır.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here