Malzeme listesi BOM

Malzeme listesi (BOM), bir ürün oluşturmak için gerekli olan parçaların, kalemlerin, montajların, alt montajların, ara montajların, belgelerin, çizimlerin ve diğer malzemelerin kapsamlı bir listesidir. Malzeme listesi (BOM), hiyerarşik bir biçimde sunulan bitmiş bir ürün oluşturmak için kullanılan reçete olarak düşünülebilir. Ürüne bağlı olarak, mekanik (donanım), elektrik (örneğin; IC’ler, PCBA’lar), yazılım, ilgili belgeler ve çizimleri içerebilir.

Malzeme listesi (BOM), bir ürünü üretmek için gereken hammaddelerin, montajların, alt montajların, parçaların ve bileşenlerin yanı sıra her birinin miktarlarının kapsamlı bir envanteridir. Bir ürün reçetesi bazen ürün yapısı, montaj bileşen listesi veya üretim tarifi (süreç imalat endüstrilerinde) olarak da adlandırılır.

Malzeme listesi (BOM) ve ilgili kayıtlar, bir montajın kaynaklanması ve oluşturulması için gerekli malzemeleri tanımlar. Sektörlerinden bağımsız olarak ürün üreten tüm üreticiler, bir malzeme listesi (BOM) oluşturarak işe başlar. Özetle, malzeme listesi (BOM) oluşturmak, şirketlere; hammadde alımlarını planlama, malzeme maliyetlerini tahmin etme, envanter kontrolü kazanma, malzeme gereksinimlerini takip etme ve tedarik sağlamlığı sağlayarak israfı azaltma gibi birçok avantaj sağlar.

Malzeme listesi (BOM) her türlü ürün bilgisini bir araya getirdiğinden, çeşitli disiplinlerin (tasarım, mühendislik, belge yönetimi, operasyonlar, üretim, satın alma, sözleşmeli üreticiler ve daha fazlası) malzeme listesinde yer alan ürün bilgileri üzerinde işbirliği yapması, doğru üretim yapılmasını sağlar. Ayrıca, mühendislik ekipleri mühendislik malzeme listesi (EBOMS) oluşturacak ve imalat ekipleri, imalat malzeme listesi (MBOMS)‘ne güvenecektir.

Malzeme listesi (BOM), ürünler tasarımdan, geliştirme ve nihayetinde toplu üretime doğru evrilirken olumlu sonuçların yönlendirilmesine yardımcı olur. Bu nedenle malzeme listesinin doğru ve güncel bir sürümünü oluşturmak ve tüm ekiplerle paylaşmak çok önemlidir. Tedarik zinciri ortaklarına güvenen şirketler için, yeni ürün geliştirme ve tanıtma süreci boyunca etkin revizyon kontrolü sağlamak önemlidir. Malzeme listesi (BOM) bir sözleşmeli üretici veya tedarikçi ile her paylaşıldığında, gereksiz üretim hatalarını ve ürün lansman gecikmelerini önlemek için yayınlanan en son revizyon olmalıdır.

Malzeme Listesi Türleri

Ürün geliştirme yaşam döngüsünün çeşitli aşamalarında kullanılmak üzere hem tek hem de çok düzeyli ürün reçeteleri oluşturulabilir. Birincil türler mühendislik, satış ve üretim malzeme listelerini içerir. Her biri farklı bilgilere odaklanır.

  1. Mühendislik Malzeme Listesi (EBOM)

Bir ürün tasarlanırken bir mühendislik ürün reçetesi geliştirilir ve bitmiş bir ürünün orijinal tasarımını tanımlar. Mühendislik tarafından belirlenen öğeleri, parçaları, bileşenleri ve alt montajları içerir. Genellikle ürünün teknik resminden oluşur.

Mühendislik malzeme listesi(EBOM), adından da anlaşılacağı gibi, genellikle mühendisler tarafından geliştirilir. Malzeme listesini oluşturmak için genellikle bilgisayar destekli tasarım (CAD) yazılımı veya benzer sistemler kullanırlar.

  1. Satış Malzeme Listesi (SBOM)

Bir satış ürün reçetesi, müşteri tarafından sipariş edildiği şekilde bir ürünü geliştirmek için gereken ürünleri ve bileşenleri listeler. Satış siparişinden geliştirilmiştir ve satış kaydında göründükleri gibi hem bitmiş ürünü hem de bileşenleri içerir.

  1. Üretim Malzeme Listesi (MBOM)

Üretim sırasında bir üretim ürün reçetesi kullanılır. Paketleme de dâhil olmak üzere sevk edilebilir bir ürünü üretmek için gereken parçaları ve montajları tanımla, üretim sürecinde tüketilen atık ve öğeleri hesaplar.

Üretim malzeme listesi(MBOM), üretim sürecinin her aşamasında ihtiyaç duyulan parça gruplarını tanımlar ve montajdan önce çeşitli parçaların gerektirdiği işlemler hakkında bilgi sağlar. Bu, malzemelerin ne zaman satın alınması gerektiğini ve çeşitli üretim süreçlerinin planlanan teslimat tarihlerini karşılamaya ne zaman başlaması gerektiğini belirlemeye yardımcı olur.

Yeni bir ürün için bir MBOM, birkaç hafta gibi belirli bir süre boyunca sürebilir. Ardından, ürünün değişiklik gerektirdiği anlaşılırsa, MBOM güncellenebilir veya yeni bir tane oluşturulabilir.

MBOM’daki bilgiler tipik olarak kurumsal kaynak planlama (ERP) sistemi ve malzeme ihtiyaç planlama (MRP) sistemleri dâhil olmak üzere çeşitli sistemlerle paylaşılır.

  1. Yapılandırılabilir Malzeme Listesi

Bu ürün reçetesi, bir müşteri tarafından talep edilen özellikleri karşılayacak şekilde yapılandırılmış ve tasarlanmış bitmiş ürünler için kullanılır. Ürünü müşterinin gereksinimlerine göre üretmek için gereken etiketleme veya paketleme gereksinimleri de dâhil olmak üzere malzemeleri ve bileşenleri tanımlar.

  1. Üretim Malzeme Listesi

Üretim ürün reçetesi, bir üretim siparişi için temel görevi görür ve bir ürünü oluşturan bileşenleri ve montajları içerir. Üretim ilerledikçe, bileşenler bitmiş ürünlere dönüştürülür.

  1. Montaj Malzeme Listesi

Satış ürün reçetesi gibi, bir montaj ürün reçetesi de ana kalemi, bir envanter kalemi yerine bir satış ürünü olarak listeler. Montaj malzeme listesi ayrıca alt montajları (veya alt grupları) listeler.

  1. Şablon Malzeme Listesi

Şablon malzeme listesi, üretim veya satış malzeme listeleri için kullanılabildiklerinden esneklik sunar. Bunlar ayrıca ana ve alt bileşenleri içerir.

Malzeme Listesinin (BOM) 10 Temel Öğesi

Bir malzeme listesi (BOM), parça numarası, adı, tanımı, miktarı, maliyet ve ölçü birimi gibi öğelerden oluşur. Malzeme listesi (BOM) temel öğeleri şunlardır:

  1. Seviye

Bu, her parçanın veya montajın malzeme listesi hiyerarşisinde nereye uyduğunu gösteren benzersiz bir sayıdır. Bir araç için bir malzeme listesi düşünün. Motor, kapılar ve aktarma organları gibi her ana bileşen bir seviye olacaktır. Ayrıca motorun parçası olan pistonlar ve krank mili gibi bileşenlere ve malzemelere ayrılacaklardır. Pistonlar ve krank milinin her biri bir seviye olacak ve daha sonra bileşen parçalarına ayrılacaktır. Örnek, pistonların parçası olan piston segmanları olabilir.

  1. Parça Numarası

Parça numarası, bir malzemeyi veya bileşeni tanımlar ve üretim sürecine dâhil olan herkesin onu hızlı bir şekilde tanımlamasını sağlar. Parça numaraları akıllı olabilir, yani parçanın bazı açıklamalarını içerirler. Örneğin, kablo için akıllı bir numara “WIRE-001” olabilir.

Akıllı sayılar, her bir parçayı tanımlamayı kolaylaştırabilir. Ancak, numaralandırma şemasını geliştiren kişinin, numaraları atamadan önce her bir parçayı ayrıntılı olarak bilmesini gerektirir.

Akıllı olmayan parça numaraları hiçbir açıklama içermez. Genellikle oluşturulması daha kolaydır ve daha uzun süreler boyunca doğru kalmaları muhtemeldir.

Çoğu kuruluş için her iki numaralandırma sistemi de çalışabilir. Bu öğe için anahtar kelime, tutarlı olmaktır.

  1. Parça Adı

Parça adı,  her parça veya montaj için benzersiz bir tanımlayıcıdır. Parça numarası gibi, kullanıcıların parçayı hızlı bir şekilde tanımlamasına yardımcı olur.

  1. Evre

Evre, her parça için yaşam döngüsü aşamasını gösterir. Örnekler arasında “üretimde” veya “tasarımda” ifadeleri gösterilebilir.

  1. Açıklama

Her parçaya veya bileşene özgü olan açıklama, parça adı veya numarasından daha fazla ayrıntı sağlar. Açıklamalar, benzer görünen parçaları ayırt etmek gerektiğinde yardımcı olur. Örneğin, “vidalar” hem 1/2 hem de 5/8 inç makine vidalarını içerebilir.

  1. Miktar

Miktar, bir montaj veya alt montajda her parçadan kaç tane kullanılacağını gösterir. Örnek, bir piston silindiri başına, iki piston segman kullanımı olabilir.

  1. Birim ölçü

Bu, bir parçanın hangi ölçü biriminde tedarik edileceğini ve/veya kullanılacağını belirtir. Ölçünün belirtilmesi, doğru miktarların sipariş edilmesini sağlamaya yardımcı olur. Contalar gibi tamamlanmış parçalar için birim ölçü adet olabilir.

Bazı parçalar veya bileşenler için bir ölçü birimi kullanmak daha mantıklıdır. Çiviler veya vidalar gibi sayılması zor olan küçük, ucuz parçalar ağırlıkla veya kutuyla satın alınabilir.

  1. Tedarik Türü

Tedarik türü, parçanın veya bileşenin nasıl elde edildiğini gösterir. Seçenekler genellikle parçanın satın alınmasını, dâhili olarak üretilmesini veya alt yükleniciler tarafından üretilmesini içerir.

  1. Referans Göstergesi

Ürünler baskılı devre kartı düzenekleri içerdiğinde referans tanımlayıcı devreye girer. Referans tanımlayıcı, devre kartı düzeneği içindeki her bir parçanın yerini tanımlar.

   10. Notlar

Notlar bölümü, malzeme listesine atıfta bulunan herkes için yararlı olan diğer bilgileri ekleme şansı sunar. Alternatif tedarikçilerin bir listesinden veya yapıştırıcı gibi bir malzemenin karşılaması gereken özelliklerden oluşabilir.

Malzeme Listesinin Avantajları

Malzeme listesi (BOM), ürüne giren malzemelerin, bileşenlerin ve montajların tek bir kaydını sağlayarak, bu öğelerin gerektiğinde ve üretim sırasında gereken miktarlarda şirket içinde olmasını sağlar. Bu, her ikisi de zaman ve paraya mal olan envanter hatalarını ve üretim gecikmelerini en aza indirir.

Malzeme listeleri, tekdüzeliği sağlar. Her üretim çalışması aynı ürün reçetesini takip ettiğinde, ürünlerin kendisi tutarlı kalır. Bu, müşteri beklentilerini karşılamalarını sağlamaya yardımcı olur ve ürünlerin güvenlik veya diğer standartları karşılaması gerektiğinde kritik önem taşır.

Ürün reçetelerinde yer alan bilgiler, ürün arızalarını takip etmek gerektiğinde de önemlidir. Bu sayede, belge ile kullanılan parçaları, malzemeleri ve bileşenleri belirlemek ve olası arıza kaynaklarına odaklanmak mümkündür. Malzeme listelerini manuel olarak hazırlamak ve yönetmek, hızla hantal ve hataya açık hale gelebilir. Tedarik zinciri ve envanter yönetimi çözümü gibi yazılımlar, geliştirme sürecini otomatikleştirmeye yardımcı olabilir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here