parafudr

Parafudr, elektrik sistemine girebilecek yıldırım ve ani aşırı gerilimi emerek toprağa deşarj etmeye yarayan koruma cihazıdır. Aşırı gerilim sorunu sadece sanayi veya sivil sektörü ve daha spesifik olarak ev sektörünü de ilgilendiriyor, evlerimizdeki elektronik ekipmanların korunması hem ortaya çıkabilecek ekonomik kayıplar hem de evlerimiz için çok önemlidir.

Yeni teknolojilerin ortaya çıkmasıyla birlikte artık tüm cihazların içinde bir elektronik kart var. Örneğin buzdolabı, Smart TV veya klima. Elektronik kartlar çok hassas bileşenlerdir ve genellikle küçük aşırı gerilimler onlara zarar verebilir. Bu genellikle bizi söz konusu cihazı değiştirmek zorunda bırakır. Parafudrlar, uygun şekilde monte edilirlerse, evimizde bulunan cihazların hasar görme riskini en aza indirir.

Peki Parafudr kullanımı zorunlu mu?

İç tesisler yönetmeliği madde 43 Kapsamında bir tesiste dış yıldırımlık sistemi var ise AG Parafudr kullanımı zorunludur.

 Parafudr Nasıl Çalışır?

Parafudr, elektronik ekipmanın yıldırımdan korunması için vazgeçilmez bir cihazdır. Buna “tutucu” veya “aşırı gerilim koruyucusu” adı verildi. İngilizce SPD olarak kısaltılır. Dalgalanma koruyucunun rolü, güç hattındaki anlık aşırı gerilimdir ve sinyal iletim hattı, ekipmanın veya sistemin dayanabileceği voltaj aralığı ile sınırlıdır veya korunan ekipmanı veya darbeyi korumak için güçlü yıldırım teli toprağa deşarj edilir.

Parafudrlar aynı zamanda Aşırı Gerilim Koruma Cihazı olarak da bilinirler ve 3 sınıfa ayrılırlar:

  • 1. sınıf (Tip1 B Tipi parafudr), fırtına ve şimşek gibi olumsuz atmosferik olayların genellikle devam ettiği alanlarda (örneğin dağlarda) kullanılacak cihazları buluyoruz. Bu durumda parafudr elektrik panosunda tesisatın başına monte edilerek fazla enerjinin sisteme ulaşmasını önlemek için deşarj 350 mikrosaniyede gerçekleşir.
  • 2. sınıf parafudrlar (Tip 2 C Tipi parafudr), birinci tipin tamamlayıcısı olup, enerji hattı üzerinde yapılan manevralar sonucu oluşan aşırı gerilimlere karşı dayanıklıdır. Sınıf 2 parafudrlar, sınıf 1 parafudrlardan yaklaşık 5 metre uzağa yerleştirilmelidir, bu nedenle normalde doğrudan elektrik sisteminin panosuna monte edilirler.
  • 3. sınıf parafudrlar (Tip 3 D Tipi parafudr), ilk ikisinin arkasına monte edilmeli ve doğrudan her ev aletinin prizinin arkasına takılmalıdır. Bu ek bir korumayı garanti eder, çok faydalıdır çünkü 1. sınıf cihazdan bir voltaj geçerse, bu iki katına çıkar ve yalnızca 3. sınıf ile tamamen ortadan kaldırılabilir.

Parafudr Seçerken Nelere Dikkat Etmeliyiz

Parafudr kullanılacak tesisin çoğrafi konumu ve protonel varlığıdır. Özellik olarak parafudr’un gerilimi – kısa devre dayanıklığı ve anma akımı na dikkat edilmelidir.
Anma akımı: Parafudrlar farklı akım aralıklarında darbe anma akımı dikkate alınarak seçilmelidir. Alçak gerilim tesislerinde kullanılacak ise 1.5 KA anma akımına sahip olmalıdır. O.G gerilim şebekelerinde 2.5 KA ve 5 KA anma akımına sahip olmalıdır. Yıldırım şoklamalarının sık olduğu bölgelerde anma akımı 5 KA ve 10 KA değerinde seçilmelidir.

Parafudr gerilim değeri: Parafudrun gerilim değerini öğrenmek için tesisi besleyen şebeke ve kaynağının besleme tarafının üçgen yıldız ve yıldız noktasının direnç üzerine topraklı olduğuna dikkat edilmelidir.
Kısa devre anma akımı: Parafudr kendisine bağlı olan kesicinin kısa devre akım değerinde olmalıdır. Parafudrlar 10, 20, ve 40 KA kısa devre akım değerine göre üretilmektedirler.

Parafudr Topraklama Kablo Kesitleri

Tip 1      16mm2
Tip 1+2 16mm2
Tip 2      4mm2
Tip 2+3  4mm2
Tip 3      4mm2

Parafudr Çeşitleri

Parafudrlar tesislerde kullanım alanlarına göre 3 tip parafudr vardır.
1. Ana Dağıtım Panosu Parafudrları 
Tip1 – sınıfı I B Tipi
Alçak gerilim tesislerinde besleme hattının girişinde kullanılır.
2. Tali Pano Parafudrları
Tip2 – sınıfı IIC Tipi
Alçak gerilim için aşırı gerilimlere karşı koruma yapar. Ev için uygun olan Parafudr çeşitidir.
3. Yakın Koruma Gurubu Parafudrları
Tip3 – sınıfı III D Tipi
Hasas elektronik cihazların bulunduğu tesislerde kullanılır.

Pano Tipi B+C Sınıfı Parafudrlar

Elektrik şartnamelerinden dolayı elektrik panolarında en çok karşılaştığımız parafudr dur. Tipi 100 KA B+C IEC normlarına göre Tip 1+2 olarak adlandırılır. Piyasa şartlarında en güçlü tip dir . Arasından geçen 100 KA koruma kapasiteli değere sahip olduğundan bu tip yaygın olarak kullanılıyor.

Bağlantısı Ve Kesici Kullanımı

Sisteme bağlantı yapılmadan önce parafudrn önüne seri bir kesici bağlanır ve elektrik tesisinin fazlarına paralel olarak faz ve toprak arasına bağlanılmalıdır.
Elektrik panolarında farklı nedenlerden dolayı fazlar arasında kısa devre olduğu zaman parafudr kısa devreye mağruz kalarak zarar görebilir. Bu zararları önleyebilmek icin kesiciler kullanılır. Ömrünü yetirmiş olan parafudrları değişimini kolay yapabilmemiz icinde kesiciler tercih edilir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here