elektrik prizi

Bu yazımızda sizlere, aslında günlük hayatımızda hepimizin yaptığı bir durumdan bahsedeceğiz. Hepimizin evinde; cep telefonu, bilgisayar, televizyon gibi birçok elektronik cihaz bulunuyor. “Elektrik fişini prizden çekelim” deseniz de, çok az kişi bir yılda ne kadar bekleme gücü harcandığını kolayca anlayabilir. Araştırmalara göre  bekleme gücünün yıllık elektrik faturasının% 6’sını oluşturduğu söyleniyor.

Kullanmış olduğumuz bu elektronik cihazların bazıları gün içerisinde, şarj edilmek üzere prize takılıp çıkarılma şeklinde kullanılırken bazıları ise sürekli prizde kalıyor. Farkına varmadan bu şekilde kullandığımız cihazların güç tüketimi sağladığını biliyor muydunuz? Farkına varmadan oluşan bu güç tüketimine, halk dilinde “ hayali tüketim “ veya “ vampir tüketim “ de denilmektedir.

Hayalet tüketimi daha yakında tanıyıp, hayali tüketim yapan elektronik cihazların ne kadar güç tükettiklerini öğrenerek hayali tüketimleri nasıl azaltabiliriz? birlikte inceleyelim.

Hayalet Tüketim Nedir?

Hayalet tüketim; prize takılı olan cihaz tamamen açık olmasa bile, prize bağlı olması durumunda gerçekleştirdiği güç tüketimidir. ( Örneğin: cep telefonu, dizüstü bilgisayar vb. )

Kullanılmayan cihaz fişe takılı olursa elektrik harcar mı? Aslında prize takılı olan cihazlar çok az tüketim sağlamasına rağmen, asıl sorun; bu cihazlardan çok fazla sayıda elektrik şebekesine aynı anda bağlı olduğunda ortaya çıkıyor.

Cihaz başına bekleme gücü düşüktür. ( 1 W’den 25 W’a kadar ) ancak evlerdeki ve ticari binalardaki milyarlarca cihazla çarpıldığında, hayalet tüketim Dünya elektrik bölümünün önemli bir bölümünü temsil etmektedir.

Avrupa Birliğinin bu durumun ciddiyetini belirtmek ve hayalet tüketimin önüne geçmek için “One Watt Initiative “ yani “ Bir Watt Girişimi “ olarak adlandırılan düzenlemesi mevcuttur.

Elektriğe takılı bıraktığımız farklı cihazların hayali tüketimi nedir?

Pil tamamen şarj olmasına rağmen prizde takılı bırakılan bir elektronik cihazında ya da ucunda elektronik cihazı olmamasına rağmen yine prize takılı bırakılan bir güç adaptörünün tüketimini inceleyelim.

Bazı önemli elektronik cihazların hayali tüketim rakamları:

  • LCD televizyon: yaklaşık 2W.
  • Dizüstü bilgisayar: yaklaşık 4W.
  • Kablosuz telefon: yaklaşık 4W.
  • Bilgisayar monitörü: 1W.

Bu rakamlar elektronik cihazların kategorisi anlamında genel rakamlardır. Bu rakamların değişkenlik gösterdiğini söyleyebiliriz.

Örneğin bilgisayarlar, sahip oldukları işlemciler çok farklıdır. Yeni nesil bir işlemci, eskisine göre çok daha az tüketim sağlar. Hatta bazı bilgisayar işlemcileri o kadar az güç tüketir ki, fanın çok az çalıştığını görürsünüz.

Mobil şarj cihazlarının veya elektrik prizlerinin hayali tüketimiyle ilgili bazı efsaneler

Prize takılı bırakılan, bir şarj cihazının ya da elektrik prizlerinin hayali tüketimi olduğu fakat bu elektronik cihazların hayali tüketimiyle ilgili doğru bilinen bazı yanlışlar var. Bu yanlışların sürekli olarak yanlış anlatılması ise efsane olma niteliğindedir. Örneğin, mobil şarj cihazının, bir cep telefonunu şarj ettiğindeki güç tüketimiyle, cep telefonunu şarj etmeyip prize takılı olması durumunda yaptığı güç tüketiminin aynı olduğu yönünde yanlış bir bilgi var.

Bu yanlışı rakamlarla konuşarak anlatalım. Mobil şarj cihazının hayali tüketimi, gerçek tüketiminden çok daha düşüktür. Mobil şarj cihazı, bir cep telefonunu şarj ederken;  2 ila 6 watt arasında güç tüketimi sağlarken, bir cep telefonunu şarj etmeyip prizde takılı kalması durumunda ise 0,2W’lık bir güç tüketir. Büyük mobil şarj cihazlarında ise bu rakam 0,5 W’a çıkabilir.

Bu tüketimi incelemek için her saat başı ölçüm yapıldığında verilerin şu şekilde olduğunu görebiliriz.

Mobil şarj aleti prize takılı kaldığında 83 günde( 2000 saat ), 0,5 W bir kWh güç tüketecektir. Bir yılda 365 gün varsa, yılda 4,4 kWh tüketimden bahsediyoruz. KWh başına ortalama 15 sentlik bir fiyatı düşünürsek, güç tüketimi yılda yaklaşık 60 sent olacaktır. Vergiler dâhil, yıllık 1 euro’ya yakın bir rakam olabileceğini söyleyebiliriz.

Bu rakamları Türkiye’deki vergiler dâhil 1 kWh üzerinden inceleyecek olursak;

Tek Zamanlı – Mesken = 0,7102 TL

Tek Zamanlı – Ticarethane = 0,9445 TL

Üzerinden hesap ettiğimizde bir evde takılı kalan mobil şarj cihazının yılda 4,4 kWh x 0,7102 = 3,12 TL

Bir işletmede takılı kalan mobil şarj cihazının ise yılda 4,4 kWh x 0,9445 = 4,15 TL

Olduğunu söyleyebiliriz. Hem Türkiye için hem diğer ülkeler için kWh birim fiyatlarının yıllara göre değişkenlik göstereceğini söyleyebiliriz. Fakat rakamlar ne kadar değişirse değişsin örneğimizdeki, mobil şarj cihazları efsaneleşecek kadar bir hayali tüketim sağlamadığını görebiliriz.

Evdeki cihazların hayali tüketimi nasıl azaltılır?

Gördüğümüz gibi, cihazların fantom tüketimi düşük miktardadır. Ancak açık olan çok sayıda cihaza sahip olduğumuzu düşünürsek ( televizyon, bilgisayar vb. ), hepsinin bir araya gelmesiyle güç tüketimini ev bazında arttırırız. Bu şekilde tüketime neden olan, milyonlar ev ve işyeri olduğunu düşünecek olursak ülke bazında gereksiz bir elektrik israfı yaratacağımızı söyleyebiliriz.

Hayali tüketimi azaltmak için kullanmadığımız cihazlara ait güç adaptörlerini ya da tekli / çoklu elektrik prizlerini güç kanalından ayırmalıyız. Hatta çoklu bir prize takılı olan tüm elektronik cihazları aynı anda kapatıp açmayı kolaylaştırmak için güç düğmeli prizler kullanabiliriz. Bu sayede tek bir dokunuşla kullanabileceğimiz bu prizleri, gece olduğundan ve güç düğmesinden kapatarak; televizyon ve diğer tüm elektronik cihazları kapatarak hayali güç tüketimlerini engellemiş oluruz.

Özetle; hiçbir şey şarj etmiyorsak, prizleri boş bırakmamız en doğru olanıdır. Ayrıca sadece hayali tüketim bir diğer adıyla vampir tüketim için değil genel anlamda elektrik tüketiminize dikkat edersek, hem ev / işletmemiz için hem de ülkemizin güç kaynakları açısından fayda sağlamış oluruz.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here