Sistem Kavramları

Sistem nedir? Özel bir amacı gerçekleştirmek için birden fazla bileşenin her beraber hareket etmesiyle birlikte oluşan yapılardır. Sistemin oluşumuna katkı sağlayan her bir bileşenin kendi has fonksiyonu vardır. Sistem sadece elektrik konusu gibi fiziksel olaylarda değil ekonomi, biyoloji gibi birçok bilimi açıklarken de kullanılan kavramlardan birisidir.

Sistem Teorisi

Sistem teorisi, sistemleri inceleyen bilim dalıdır. Sistem teorisi, elimizdeki sistemin giriş ve çıkış büyüklüklerini, arasındaki fonksiyonel ve matematiksel tanımlarının çözüm yöntemleri ile ilgili işlemler yapar.

Sistemlerin Sınıflandırılması

Doğrusal ve Doğrusal Olmayan Sistemler

Doğrusal sistemler, otomatik kontrolde toplamsallık ve çarpımsallık diye nitelendirdiğimiz terimlerin sağlandığı sistemler olarak tanımlanmaktadır. Eğer sistem toplamsallık ve çarpımsallık terimlerine uymuyorsa doğrusal olmayan sistemler olarak nitelendirilir.

Zamanla Değişen ve Zamanla Değişmeyen Sistemler

Zamanla değişmeyen sistem, herhangi bir sistemin girişine uygulanan ileri veya geri zaman ötelemesinin çıkış sinyalinde de bir ötelemeye sahip olduğu sistemlerdir. Eğer sistemin girişinde zaman ötelemesi yaptığımızda aynı ötelemeyi çıkışta da göremiyorsak bu sistemler zamanla değişen sistemlerdir. Örneğin bir R-C devresini göz önünde bulunduralım. t(0) anında s anahtarı konum olarak kapalı konumda olsun. Sistemin, farklı bir t(0) başlama zamanına göre bakıldığında kaynağın etkisi kaldığı ve aynı oranda zamanda ötelenerek sadece t domanin de değişim görülür. Bu tarz bir sistem, zamanla değişmeyen sistemdir.

Ayrık Zamanlı ve Sürekli Zamanlı Sistemler

Herhangi bir sistemin girişinde ve çıkışındaki işaret zamanda sürekli bir değişim yaşanıyorsa bu tarz sistemler sürekli zamanlı sistemlerdir. Eğer bunun tam tersi olarak zamanla giriş çıkış işaretleri kesikli oluyorsa ayrık zamanlı sistem olarak nitelendirilmektedir.

Statik ve Dinamik Sistemler

Statik sistemler, verilen sistemin çıkışı belirli bir t anındaki değeri sadece o giriş anındaki t değerine bağlı olarak sistemlerdir. Eğer sistem çıkışı belirlenmiş bir t anındaki değeri sadece anlık veya daha önceki sistem girişinin değerine bağlı olarak oluşuyorsa dinamik sistem denilir. Buradan anlayacağımız üzere dirençli devreler statik sisteme sahip iken kondansatör kullanılan devreler dinamik sisteme birer örnektir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here