Türkiyenin Termik Santralleri

Türkiye, termik santraller açısından oldukça zengin bir ülkedir ve bu termik santrallerden oldukça yüksek elektrik enerjisi verimi alınmaktadır. Termik santral, ısı enerjisini elektrik enerjisine çeviren tesislerdir. Termik santraller hakkında detaylı bilgi edinmek isterseniz termik santral nedir? yazısını okumanızı tavsiye ederim.

Gaz, katı ya da sıvı halde olan yakıtların içindeki kimyasal enerjiler ısı enerjisine, elde edilen ısı enerjisi kinetik enerjiye, kinetik yani hareket enerjisi de elektrik enerjisine dönüştürülür. Ve bu tesislerde yakıt olarak; taş kömürü, linyit, motorin, doğal gaz, fuel oil gibi yakıtlar kullanılır. Kısaca açıklamak gerekirse; termik santrallerde kimyasal enerjiler elektrik enerjisine dönüştürülür. Türkiye’nin termik santralleri oldukça fazladır ve her yıl yaklaşık olarak 300 TW/s elektrik üretilmektedir.

Termik santral tesisi kurmanın maliyeti, elde edilecek olan kazanç düşünüldüğünde yüksek değildir fakat bu santrallerin yakıtı olarak kullanılan maddelerin pahalı oluşu termik santral için bir kısıtlılıktır. Türkiye, özellikle doğalgaz konusunda da dışa bağımlı olduğu için termik santraller konusunda temkinli davranmaktadır.

Türkiye’de  termik santraller sayı olarak fazladır ve hala yapım aşamasında olan pek çok termik santral bulunmaktadır. Elektrik santralleri, yakıt olarak kullanılan maddenin farklılıklarına göre ve çalışma şeklinin farklılıklarına türlere ayrılmaktadır. Elektrik santrallerinin, termik santral, nükleer santral ve hidroelektrik santral gibi çeşitleri bulunmaktadır.

Kömür Yakan Türkiye’nin Termik Santralleri

Yakıt maddesi, katı fosil yani kömür olan yakıtların kullanıldığı santrallerdir. Bu santrallerde kömürün kimyasal enerjisi, buhar elde etmek için kullanılır ve buhar türbinleri kullanılarak elektrik enerjisi elde edilir. Günümüzde Türkiye’de elektrik üretimi en çok kömür yakıtı ile çalışan termik santrallerden elde edilmektedir. Yakıtı kömür olan Türkiye’nin termik santralleri şunlardır:

  • 18 Mart Çan
  • Polat
  • Kangal
  • Cenal
  • Bolu Göynük
  • İsken Sugözü
  • Afşin-Elbistan A
  • Afşin-Elbistan B
  • Soma Kolin
  • Gebze Çolakoğlu
  • Aksa
  • Atlas Enerji İskenderun
  • Yunus Emre
  • Çelikler Tunçbilek
  • İzdemir Enerji
  • Çan-2
  • Emba Hunutlu
  • Orhaneli
  • Soma
  • İÇDAŞ Bekirli-1
  • İÇDAŞ Bekirli-2
  • Şırnak Silopi
  • Çatalağzı
  • Kemerköy
  • Tufanbeyli
  • Çayırhan
  • ZETES Termik Santralleri
  • Yatağan
  • Yeniköy
  • Seyitömer

Katı yakıt kullanılan termik santraller, en yüksek karbon emisyonu olan termik santrallerdir. Bunun anlamı; atmosfere en çok karbondioksit salınmasıdır. Dolayısı ile katı yakıt ile çalışan termik santraller, sera gazı etkisi nedeniyle atmosfere zarar vermektedir.

Sıvı/Gaz ile Çalışan Türkiye’nin Termik Santralleri

Yakıt maddesi gaz/sıvı yakıtlar olan, egzoz kazanları ve gaz tribünleri kullanılarak elektrik enerjisi üretilen termik santraller de bulunmaktadır. Bu santrallerde, orta derecede karbon emisyonu bulunmaktadır. Yani bu santraller, katı yakıt ile çalışan termik santraller kadar olmasa da atmosfer için sera gazı etkisi yaratmaktadır. Sıvı/gaz yakıt ile çalışan Türkiye’nin termik santralleri şunlardır:

  • Hamitabat
  • Cengiz Enerji samsun
  • Ambarlı
  • Yeni Doğal Gaz Kombine çevrim Santrali
  • Enkapower Adapazarı-Gebze
  • Enkapower İzmir
  • Bursa Doğal Gaz Kombine çevrim Santrali
  • Aksa Enerji Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
  • Mardin-1
  • Mardin-2
  • Aksa Enerji Hakkâri
  • Şırnak İdil
  • Aksa Enerji Şanlıurfa
  • Ali Metin Kazancı
  • Aksa Enerji Manisa
  • Aksa Enerji Samsun
  • Aksa Enerji Van

Su Gücü ile Çalışan Türkiye’nin Elektrik Santralleri

Hidroelektrik santraller, su birikintisine ait potansiyel enerjinin, su türbinlerini harekete geçirdiği ve bunun sonucunda elektrik enerjisinin üretildiği termik santrallerdir. Bu hidroelektrik santrallerde, karbon emisyonu düşüktür. Dolayısı ile elektrik enerjisi üretiminde kullanılan termik santraller içinde atmosfer için en az zararlı olan termik santral türü hidroelektrik santrallerdir. Ülkemizde pek çok hidroelektrik santrali bulunmaktadır. Su gücü ile çalışan yani kurulan barajlar ile çalışan Türkiye’nin termik santralleri ve barajları şunlardır:

  • Atatürk Barajı
  • Deriner Barajı
  • Ermenek Barajı
  • Özlüce Barajı
  • Obruk Barajı
  • Keban Barajı
  • Akköprü Barajı
  • İncesu Hidroelektrik Santrali
  • Günder Barajı
  • Oymapınar barajı
  • Gökçekaya Barajı
  • Karakaya Barajı
  • Ermenek Barajı
  • Kemer Barajı

Türkiye’deki Termik Santrallerin Dezavantajları

Termik santraller, ısı enerjisinin etkisi ile yakıt olarak kullanılan maddelerin kimyasal enerjisinden elektrik enerjisi üreten tesislerdir ve bu tesislerde, oldukça yüksek ısılarda ısıtılan su buhara çevrilmekte ve türbinler sayesinde elektrik enerjisi elde edilmektedir. Fakat termik santraller bu pratik ile çalışırken atmosfere bir takım zararlı gazları salar. Bu durum da; pek çok canlının zarar görmesine ve çevrenin kirlenmesine neden olur.

Termik santraller, her ne kadar bir yarar sağlamak için kuruluyor olsa da çevreye ve insanlığa zararı olmaktadır. Öyle ki, yeryüzündeki tüm canlılar termik santrallerin olumsuz etkisine maruz kalmaktadır. Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’nin termik santralleri de çevre ve canlılar için dezavantaj yaratmaktadır. Termik santrallerin zararları yani dezavantajları şunlardır:

  • Termik santrallerde elektrik enerjisi üretilirken havaya zehirli gazlar salınmaktadır.
  • Havaya salınan zararlı gazlar atmosfer için risk oluşturmaktadır.
  • Termik santrallerden havaya salınan kötü gazlar, yağmur ile birlikte yeryüzüne geri dönmektedir. Dolayısı ile bu zararlı gaz yüklü olan sular toprağa düşerek her türlü bitki, meyve ve sebzeye de zarar vermektedir.
  • Termik santrallerden havaya karışan kötü gazlar, insanların çeşitli ölümcül hastalıklara yakalanmasına neden olabilmektedir.
  • Termik santrallerin yol açtığı kötü gazlar, ormanlara ve bitkilere zarar vermektedir ve ormanlık alandaki her türlü canlı türünün yavaş yavaş yok olmasına neden olmaktadır.
  • Termik santrallerin zararlı gazları, küresel ısınmayı olumsuz olarak etkilemektedir.
  • Termik santrallerden çıkan ölümcül gazlar nedeni ile kanser vakaları artış göstermektedir, tümör oluşumları tetiklenmektedir.
  • Termik santraller nedeni ile havadaki oksijenin kalitesi düşmektedir.

Türkiye’deki Termik Santrallerin Dezavantajları

Çağımızda, artan nüfus ile birlikte ihtiyaç duyulan enerji de artmaktadır. Sanayinin gelişmesi, üretimin artması ve günlük yaşamda elektrik kullanılması için termik santral bir zorunluluktur. Aynı zamanda termik santraller, dışa bağımlılığı da düşürmektedir. Bu nedenle termik santralin avantajları da bulunmaktadır. Türkiye’nin termik santralleri ve sunduğu avantajlar şunlardır:

  • Ülke ekonomisine katkı sağlar.
  • Kalitesi düşük olan kömür yakıtları, termik santrallerde kullanılır ve enerji üretimini sağlar.
  • Elektrik üretimi maliyeti, yakıt olarak kömür ve doğal gaz kullanımı ile birlikte düşer.
  • Su buharı sayesinde sınırsız bir şekilde elektrik enerjisinin üretilmesi sağlanır.
  • Termik santraller aracılığı ile birlikte ucuz ve maliyeti düşük bir şekilde elektrik üretilir.
  • Ülke için gerekli olan elektrik ihtiyacı karşılanır.

Türkiye’nin termik santralleri yeterince fazladır. Bu durum ülke ekonomisine her ne kadar katkı sağlıyor olsa da insan sağlığını tehdit edici bir özellik taşımaktadır. Bu nedenle, termik santrallerin zararlı etkileri göz önüne alınarak bakımlarının muntazam yapılması gerekliliği ortaya çıkmaktadır.

Türkiye’nin termik santralleri ile yaşanan dezavantajlı durumu en aza indirgemek için santral bakımlarının düzenli olarak yapılması, filtreleme işlemimin gerçekleştirilmesi ve filtrelerin düzenli olarak temizlenmesi gerekmektedir. Aksi takdirde, çevre kirliliği ile birlikte görülen kanser vakaları da artış gösterecektir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here