Kerosen

Uçmak, insanların tatil yapması, iş gezilerine çıkması ve yükün ülkeden ülkeye taşınması gibi dünyanın işleyişinin önemli bir parçasıdır. Her yıl dünyada gerçekleşen uçuş sayısı hızla artmaktadır. Ülkemizde, 2023 yılında gerçekleşen transit üst geçişler dâhil uçuş sayısı, bir önceki yıla göre %14,9 oranında bir artış göstererek 2 milyon 167 bin 19’a yükselmiştir. Peki günlük hayatımızın önemli bir parçası olan uçuşları gerçekleştiren uçakların hangi yakıt türünü kullandığını hiç merak ettiniz mi? Uçaklarda yakıt olarak kerosen kullanılır. Kerosen hakkında detaylı bilgi edinelim.

Cessna gibi küçük uçaklardan, Airbus A380 gibi büyük çift motorlu jetlere kadar, yanmalı motorla çalışan tüm uçakların çalışması için yakıt gerekir. İçten yanmalı otomobiller gibi, güvenli bir uçuş hızı elde etmek ve sürdürmek için gereken gücü oluşturmak için yakıt yakarlar. Birkaç tür havacılık yakıtı olsa da uçak yakıtı olarak kerosen (gazyağı) kullanılır. Günümüzde, jet motorlu yolcu ve kargo uçaklarında kullanılan yakıt türüdür. Kerosen, Yunanca “keros” kelimesinden türetilmiş, yanıcı özelliğe sahip hidrokarbon sıvısıdır. Kerosen, parafin yağı olarak da bilinen gaz yağıdır. Petrolün, 150°C ile 270°C sıcaklıkları arasında çok ince bir şekilde damıtılmasıyla elde edilir. Kerosenin donma noktası yaklaşık -47°C’dir.

Uçak yakıtı olarak benzin yerine kerosen tercih edilmesinin en önemli nedeni, düşük donma noktasına sahip olmasıdır. Tabi tek neden bu değildir. Uçak yakıtı olarak benzin yerine kerosen tercih edilmesinin nedenleri arasında düşük viskoziteye sahip olması, son derece yanıcı olması, uygun fiyatlı olması ve çok yönlü güvenli bir seçim olması gibi faktörler yer alır.

Uçaklarda Kerosen Kullanılmasının Nedenleri

Uçaklar bu yakıt türünün tercih edilmesinin beş temel nedeni vardır, bu nedenleri inceleyelim.

1.      Düşük Donma Noktası

Kerosene güvenilmesinin başlıca nedenlerinden biri, düşük donma noktasından kaynaklanmaktadır. Donma noktası, -47 °C civarındadır.

Uçaklar son derece yüksek irtifalarda uçarlar, bu da sıfırın altındaki sıcaklıklarda çok fazla havada zaman geçirdikleri anlamına gelir. Bu nedenle, uçakların donma noktası düşük olan bu yakıtı kullanması gerekir. Böylece yakıt, uçuş sırasında katılaşmadan düzgün çalışır.

2.      Son Derece Yanıcı

Kerosen, dizelden daha fazla yanıcıdır, bu da ona kalkış için gereken patlayıcı yanma özelliklerini verir. Dizelin yanıcılık eksikliği, uçağı yerden kaldırmak için yeterli başlangıç gücü üretemeyeceği için bu onu uçak yakıtı seçeneği olmasının dışında bırakmaktadır.

Fosil yakıtlar arasında yer alan benzin de son derece yanıcıdır, ancak enerji geri ödemesi zayıftır. Yakıt tüketiminin çok hızlı olması nedeniyle verimsizdir. Bu, bir uçağın aynı yolculuk süresi boyunca daha fazla miktarda yakıt taşıması gerektiği anlamına gelir.

3.      Düşük Viskozite

Kerosen, uçuş sırasında kullanıldığında benzinden daha az viskozdur ve bu da onu jet uçakları için tercih edilen seçenek haline getirir. Yüksek viskoziteli sıvılar kalın ve yapışkandır.

Kerosen, düşük donma noktası sayesinde uçuşlar sırasında düşük viskoziteyi korur. Bu, uçağın olması gerektiği gibi çalışmasını sağlayacağı ve motoru tıkamayacağı anlamına gelir.

4.      Uygun Fiyatlı

Kerosen, benzinden çok daha ucuzdur ve bu da onu havayolları için daha uygun fiyatlı bir seçenek haline getirir. Uçuşlar pahalıdır, bu nedenle havayollarının güvenlikten ödün vermeden daha ucuz bir yakıt kaynağı kullanması önemlidir.

5.      Güvenli

Güvenlik, tüm havayolları için çok önemli bir faktördür ve kerosen son derece güvenli bir yakıt kaynağıdır.

Kerosen, ilk olarak, benzinden daha yüksek bir parlama noktasına sahiptir, bu da planlanmamış yanmaya neden olma olasılığının düşük olduğu anlamına gelir.

İkincisi, daha düşük bir donma noktasına sahiptir, bu nedenle uçak aşırı düşük sıcaklıklarda hareket ederken kalınlaşmaz ve motoru tıkamaz.

Üçüncüsü, kerosen güvenliğini artırmak ve planlanmamış tehlike riskini azaltmak için katkı maddelerine sahiptir. Bu katkı maddeleri arasında antikorozif maddeler, antistatik kimyasallar ve buz çözücü maddeler bulunur.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here