Wankel Motoru

Wankel motoru, Alman mühendis Felix Wankel tarafından icat edilen, pistonlar yerine rotor kullanan tür içten yanmalı bir motordur. Bu tasarım, kompakt, hafif bir motordan sorunsuz yüksek devir gücü vaat ediyor.

En ünlü alternatif içten yanmalı motor tasarımlarından biri döner motor ve özellikle döner motorun Wankel varyantıdır. Wankel motorları yıllar boyunca sadece birkaç arabada kullanılmış olsa da oldukça ikonik hale gelmiştir. Wankel motorun bir tür döner motor olduğundan bahsetmiştik. Ancak döner motoru daha önce duymadınız bu sizin için bir şey ifade etmeyebilir. Bu yüzden önce döner motorun ne olduğunu açıklayalım. Gücün pistonların ileri geri hareketleriyle üretildiği normal bir içten yanmalı motorun aksine, döner motordaki güç, rotorun dönüşüyle üretilir. Döner motor, merkezi bir şaft üzerine monte edilmiş bir veya daha fazla rotor içeren silindirik bir namludan oluşur. Motorun içinde yanma meydana geldiğinde, rotorlar döner ve bu da rotorların bağlı olduğu merkezi şaft aracılığıyla güç üretilmesini sağlar. Döner motorda yer alan rotorlar oldukça etkileyici hızlara ulaşabilir. Döner motorların 7000 – 9000 rpm arasındaki hızlarda çalışması yaygındır. Wankel motorları diğer döner motor tasarımlarından ayıran şey rotorun şeklidir. Wankel motor, Reuleaux üçgenine benzer şekilde, hafif kavisli kenarlara sahip üç taraflı bir rotor kullanır. Wankel motor tasarımının en ayırt edici yönlerinden biri rotorun şeklidir.

Wankel motoru, 1920’lerde Alman mühendis Felix Wankel tarafından tasarlanıp, 1929 yılında patenti alınmıştır. Ancak Felix Wankel’in Nazi partisini destekleyerek vakit geçirdiği 1920 – 1945 yılları arasında üretilemedi.

O zamanlar pistonlu motorlar çok fazla titreşime neden oluyordu. Wankel’in tasarımı, bu titreşimin çoğunun ortadan kaldırılması ve daha yumuşak daha konforlu bir süreçle sonlandırmak istemesiyle ortaya çıkmıştır. Wankel amacına ulaşmıştı ancak o yıllar II. Dünya Savaşının olduğu yıllardı. Bu nedenle, Felix Wankel, Alman donanması ve hava kuvvetleri için döner valfler ve contalar tasarlamak için çalıştı. Savaş sona erdiğinde Fransızlar onu birkaç ay hapse atıp, çalışmalarına el koyarak, çalışmasını yasakladı.

1951 yılında NSU Motorenwerke şirketi, arabalarına kullanmak üzere bir motor geliştirmeye başladı ve Wankel’e ona yardım etmek isteyip istemediğini sordu. Wankel, bu teklifi kabul etti ve 1957 yılında motorun ilk çalışan prototipi yapıldı.

Felix Wankel, Wankel motorunun mucidi olarak bilinse de daha sonra arabalarda ortaya çıkan motorlar aslında onun tasarımı değildi. Wankel prototipini tamamladıktan sonra NSU’da Hanns Dieter Paschke adlı başka bir mühendis, seri üretimi kolaylaştırmak için tasarımı elden geçirdi.

Wankel’in yeni motoruyla piyasaya sürülen ilk otomobil, üstü açık küçük bir spor otomobil olan NSU Spider’dı. Bu arabadaki motor, 50-54 beygir güç üreten 498 cc’lik tek rotorlu bir üniteydi. Bu da Spider’a 0’dan 60 km hıza yaklaşık 15 saniyede ulaşabilen bir hız verdi. Bu o kadar hızlı olmasa da satılan diğer birçok arabanda çok daha yavaş değildi.

Wankel Motorun Avantajları

Wankel motorun en önemli avantajı hem de Felix Wanken’in bu motoru icat etmesinin nedeni olan sorunsuz çalışmasıdır. Bu kadar sorunsuz olmasının nedeni, çok fazla titreşime neden olan pistonlu parçalara sahip olmamasıdır.

Wankel motorları genel olarak pistonlu bir motordan çok daha az hareketli parçaya sahiptir. Bu nedenle, bu motorlar pistonlu motorlarda daha az bakım gerektirir.

Daha az parçaya sahip oldukları için pistonlu bir motordan çok daha hafif ve kompakttır. Wankel motorlar pistonlu motorlar ile karşılaştırıldığında daha küçük bir motor hacminden daha fazla güç üretmede çok daha iyidir.

Wankel Motorun Dezavantajları

Wankel motorun avantajları olduğu gibi ne yazık ki bazı dezavantajları da vardır. Bu da onların daha fazla popülerlik kazanmasına engel oldu. En büyük dezavantajı bakımı kolay olsa da o kadar da güvenilir olmamalarıdır. Kısacası, Wankel motorları kolayca sabitlenir, ancak daha sık tamir edilmeleri gerekir.

Bu konudaki en büyük sorunlardan biri de motor keçelerinin sık sık değiştirilmesi gerektiğidir. Motorun içinde genellikle önemli sıcaklık dalgalanmaları olduğundan, bu durum contalar zarar verme eğilimindedir.

Wankel motor, eşit deplasmanlı pistonlu motordan daha fazla güç üretebilirken, aynı zamanda pistonlu motora göre çok daha az yakıt verimlidir. Bunun nedeni, döner motorların, yakıtı, pistonlu motorlar kadar iyi yakmamasıdır.

Bu nedenle, Wankel motor pistonlu motora göre daha fazla emisyon üretme eğilimindedir. Ayrıca, yağlama sağlamak için yanma odasına yağ enjekte edilmesi sayesinde daha fazla emisyon üretirler. Bu nedenle, genellikle yakıtın yanı sıra yağ da yakar. Wankel motorlu bir arabanın egzozundan gelen mavimsi yağ dumanı görmek oldukça yaygındır.

Wankel Motorları Neden Yaygın Değil?

Yıllar boyunca birçok otomobil üreticisi Wankel motor kullanmış olsa da bu motorlar otomotiv dünyasında popülerlik kazanamadı. Bunun nedeni, Wankel motorun dezavantajları başlığında bahsettiğimiz durumlarla doğrudan ilgilidir. Bu motorun kullanıldığını görmememizin en büyük nedeni, yakıt verimliliğinin olmaması ve artan emisyonlardır.

Günümüzde küresel ısınma nedeniyle iklim değişikliği ve birçok tehlikeyle karşı karşıyayız. Bu nedenle otomobillerimizin ürettiği emisyonlara her zamankinden daha fazla dikkat ettiğimiz, temiz alternatif yakıt ve güç türlerini tercih etmeye çalıştığımız bir dönemdeyiz. Bu nedenle Wankel motorları gibi kirli motorlara fazla yer kalmıyor.

Wankel motoruyla gelen bir araba görmeyeli uzun zaman oldu. En son çıkan Mazda RX-8, 2002 yılında piyasaya sürüldü ve 2012 yılına kadar üretimde kaldı. Ama bu, Wankel motorun sonsuza dek öldüğü anlamına gelmiyor. Çünkü Mazda MX-30 hibrit spor otomobilinde, bu motora yeniden yer verdi. Bu arabada, döner motor yalnızca otomobilin aküleri için bir jeneratör olarak işlev görüyor.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here