Yenilenemeyen Enerji Kaynakları

Yenilenemeyen enerji kaynakları, tüketildiğinde tekrar yerine konamayan sürekli olarak devamı olmayan enerji türleridir. Yenilenemez enerji türlerinin çoğu petrol, kömür gibi fosil yakıt olarak bilinen enerji türleridir. Fosil yakıtların oluşumu milyonlarca yılı kapsadığından dolayı “yenilemeyen enerji kaynakları” adını almıştır.

Yenilenebilir enerji  tüm dünyada hızla büyüyor olsa da, fosil yakıtlar hala dünyadaki enerji kullanımının büyük bir kısmını oluşturmaktadır. Her yıl yaklaşık 15 milyar metrik ton fosil yakıt  tüketiliyor.  Dünyada en çok fosil yakıt kullanan üç ülke Çin, ABD ve Hindistan.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) 2020’de birincil enerji talebinin petrol (–9%), kömür (–8%), doğal gaz (–5%) ve nükleer (–2%) için düşebileceğini tahmin ederken, yenilenebilir enerji kaynakları % 1 büyür.

Yenilenemez Enerji Kaynakları

Geleneksel ve geleneksel olmayan iki tür yenilenemeyen enerji vardır. Geleneksel yenilenemeyen enerjiler petrol, doğal gaz ve kömür geleneksel olmayan enerji kaynakları olarak biyoyakıtlardan, tarımsal yakıtlardan veya ekili yakıtlardan ve uranyum ve plütonyum gibi nükleer yakıtlar. Yenilenemez enerji kaynakları aşağıda listelenmiştir.

Kömür

Yeraltı ve yüzey madenciliği sayesinde elde edilen kömür yenilenemez enerji kaynakları arasında bulunur. Kolay yanabilen kömürün çok sayıda çeşidinin bulunması değerli olmasının nedenlerinden biridir. Yüzey madenciliği yöntemi kömürün yüzeyin yaklaşık olarak iki yüz metre yakında olduğu zamanlarda kullanılan yöntemdir. Kömürü açığa çıkarmak için özel ekipmanlar kullanılır. Bu yöntem diğer kömür çıkarma yöntemine göre daha az maliyetli olurken, toprak yapısının bozulmasına neden olduğundan dezavantajlı olarak görülmektedir.

Dünyada En Çok Kömür Rezervlerine Sahip 5 Ülke

Dünya Payına Göre Ton

1 Amerika Birleşik Devletleri 250.219

2 Rusya 160.364

3 Avusturalya 147.435

4 Çin 138.819

5 Hindistan 101.363

Petrol

Petrol, yüz milyonlarca yıl önce ölmüş olan hayvanların kalıntılarından meydana gelen sıvı fosil yakıttır. Yenilenemez enerji kaynakları arasında yer alan petrol daha çok sanayi ve ulaştırma sektöründe enerji kaynağı olarak kullanılır. Ayrıca yan ürünlerinin de ticaret amaçlı olarak kullanımı son derece yaygındır. Dünyada bulunan petrolün yarısına yakın kısmı benzine dönüştürülür. Kalan kısım ise katı ürün işleme, ayakkabı, su boruları, çatı kaplamaları gibi onlarca farklı sektörde kullanılmaktadır. Petrolün çıkarılması sondaj çalışmaları sayesinde yapılır. Sondaj kulesi sayesinde sondaj işlemine başlandığında günün her saati petrol çıkarılabilir.

Dünyada En Çok Petrol Rezervlerine Sahip 5 Ülke

Dünya Payına Göre Varil

1 Venezuela 300,90 milyar

2 Suudi Arabistan 266,50 milyar

3 Kanada 169,70 milyar

4 İran 158,40 milyar

5 Irak 142,50 milyar

Doğalgaz

Doğalgaz, 300 milyon yıl önce ölen hayvan kalıntıları ve deniz bitkileri sayesinde meydana gelen yakıttır ve yenilenemeyen enerji kaynakları arasında nispeten temiz bir enerjidir. Doğalgazın çoğunluğu metandan oluşurken, içeriğinde bütan ve propan gibi farklı türden gaz çeşitleri de bulunur.

Doğalgaz genel olarak yeraltındaki kayalıklarda bulunduğundan dolayı bulunması kolay olmayabilir. Doğalgaz bulmak için aşamalı bir çalışma kurgulanır. Yeraltı oluşumu hakkında detaylı ipuçlarına ulaşmak için yüzey kayaları incelenir. Yerin altında bulunan kayaların çekim kuvveti ölçülür. Umut verici gözüken alanlarda kuyular açılır. Bu kuyular üç kilometreye kadar derinliğe sahip olduğundan dolayı sondaj işlemi maliyetli olabilir. Bu nedenle doğalgaz sahalarının titizlikle belirlenmesi ve buna uygun olarak sondaj işlemine başlanması büyük önem taşımaktadır.

Dünyada En Çok Doğal Gaz Rezervlerine Sahip 5 Ülke

Dünya Payına Göre

1 Rusya % 24.3

2 İran % 17.3

3 Katar % 12.5

4 Amerika Birleşik Devletleri % 5.3

5 Suudi Arabistan 4.2%

Bor

Bor, Dünya genelinde en fazla Türkiye’de bulunur. Bor rezervinin yaklaşık olarak yüzde 70’lik kısmı Ege bölgesindedir. Kalan bor ise Amerika Birleşik Devletleri’nde bulunmaktadır. Borun kullanım alanları arasında temizlik sektörü, ısı yalıtımı, endüstri sektörü gibi çeşitli alanlar bulunur. Bunun yanında yapısının sertliğinden dolayı tarımda, savunma sanayinde, ateşe karşı önleyici maddelerin yapımında kullanılır.

Biyoyakıtlar, tarımsal yakıtlar veya ekili yakıtlar

Biyoyakıtlar, çeşitli organik maddelerin karışımından türetilen bir enerji kaynağıdır . Elde edilmesi, manyok, mısır, soya, ayçiçeği, palmiye ağaçları gibi tarımsal kullanım türlerinden veya hatta çam veya okaliptüs gibi orman türlerinden başlar. Ana biyoyakıtlar biyoetanol ve biyodizeldir.

Nükleer Enerji

Nükleer enerji fizikçi Henri Becquerel tarafından rastlantısal olarak bulunmuştur. Yenilenemez enerji olarak tanımlanan nükleer enerji fosil yakıt türlerinden biri değildir. Nükleer santrallerde en sık kullanılan malzeme uranyum elementidir. Uranyum tüm dünyadaki kayalarda bulunmasına rağmen, nükleer santraller genellikle çok nadir görülen bir uranyum türü kullanır, U-235. Uranyum yenilenemeyen bir kaynaktır.

İlk nükleer santralin kuruluşu 1950’li yıllara denk gelir. Bu dönemde nükleer enerjinin verimli olduğu saptanarak günümüze kadar sayısı hızlı bir şekilde artmaya devam etmiştir. Başta Amerika ve Rusya olmak üzere Avrupa ülkeleri de aktif bir şekilde nükleer enerjiden yararlanmaktadır.

Bu yakıt türünün olumsuz yanı bir kaza sonrasında canlı yaşamına kalıcı olarak hasar verme riskidir. Dünya çapında elektrik üretiminin yüzde yirmisi nükleer santrallerden yapılır. Dünyanın pek çok yerinde bulunan bu enerji türünün ucuz olmasına karşılık, çevreyi kirletmesi olumsuz yönleri arasında bulunur. Öte yandan santral maliyetinin son derece yüksek olması da nükleer enerjinin olumsuz yönleri arasında sayılmaktadır.

Yenilenemeyen Enerji Kaynaklarının Dezavantajları

  • Fosil yakıtlar yandığında atmosfere karbondioksit salarak Çevreye zarar verirler. İklim değişikliği ve küresel ısınmanın ana nedenlerinden biri, bu yakıtların aşırı kullanımı ve yanmasıdır.
  • Kömür ve doğal gaz da yandığında kükürt dioksit açığa çıkarır. Bu gaz canlılar için solunum problemlerine neden olabilir. Ayrıca asit yağmurunun önemli bir parçasıdır.
  • Enerji santralleri inşa etmek pahalıdır. Eski nükleer santrallerin sökülmesi ve radyoaktif atıklarının depolanması da çok pahalıdır.
  • İnsan toplumunun gelişimi ile karşılaştırıldığında, oluşumu diğer kaynaklarla karşılaştırıldığında çok yavaştır
  • Fosil yakıt tedariki sınırlıdır, ancak sonunda tükenecektir.

Yenilenemez Enerji Kaynakların Avantajları

  • Yenilenemez enerji kaynakları rüzgar ve güneş enerjisine kıyasla daha yüksek enerjiye sahiptir.
  • Fosil yakıtlar şu anda dünyadaki mevcut bolluk nedeniyle daha ucuz enerji kaynaklarından biridir.
  • Binlerce benzersiz ürün yenilenemez kaynaklardan gelmektedir.
  • Yenilenemeyen enerji daha güçlü ve devamlı enerji çıkışı sağlar.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here